Ung thư ruột kết là gì?
Ruột kết là phần cuối của ống tiêu hóa, nối giữa ruột non và trực tràng. Khi các tế bào tại đây tăng sinh bất thường và hình thành khối u ác tính, người bệnh được chẩn đoán mắc ung thư ruột kết.
Căn bệnh này thường khởi phát từ các polyp tuyến – những khối u nhỏ, lành tính ban đầu. Nếu không loại bỏ kịp thời, polyp có thể phát triển thành ung thư theo thời gian.
Triệu chứng ung thư ruột kết
Điều đáng lưu ý là ở giai đoạn sớm, bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi tiến triển nặng hơn, người bệnh có thể gặp:
- Đi ngoài ra máu, phân đen hoặc lẫn máu.
- Thay đổi thói quen đại tiện (tiêu chảy, táo bón kéo dài).
- Đau bụng, chướng bụng, đầy hơi.
- Giảm cân bất thường, không rõ nguyên nhân.
- Thiếu máu, mệt mỏi dai dẳng.
- Cảm giác đi ngoài không hết phân.
👉 Nếu có các triệu chứng trên, người bệnh nên đi khám ngay để được chẩn đoán sớm.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại tràng – ruột kết gồm:
- Di truyền và tiền sử gia đình có người mắc bệnh.
- Polyp đại tràng chưa được điều trị.
- Viêm ruột mãn tính như bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng.
- Chế độ ăn nhiều thịt đỏ, thịt chế biến sẵn.
- Thừa cân, béo phì, ít vận động.
- Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia.
- Tuổi trên 45 tuổi.
Đối tượng nguy cơ cao cần tầm soát sớm
Những nhóm sau nên đi tầm soát ung thư ruột kết sớm hơn so với người bình thường:
- Người có tiền sử gia đình mắc ung thư ruột kết hoặc polyp.
- Người mang hội chứng di truyền (đa polyp tuyến gia đình – FAP, ung thư đại trực tràng không đa polyp – HNPCC).
- Người từng mắc ung thư ruột kết hoặc viêm ruột mãn tính.
- Người trên 45 tuổi hoặc có nhiều yếu tố nguy cơ kết hợp.
Phương pháp chẩn đoán ung thư ruột kết
Để xác định chính xác, bác sĩ có thể chỉ định:
- Nội soi đại tràng: phát hiện polyp hoặc khối u, đồng thời sinh thiết để xét nghiệm mô bệnh học.
- Xét nghiệm phân: tìm máu ẩn hoặc dấu hiệu bất thường.
- Chẩn đoán hình ảnh: CT scan, MRI, PET-CT để đánh giá di căn.
- Xét nghiệm máu: kiểm tra chức năng gan, thiếu máu, marker ung thư (CEA).
Phương pháp điều trị ung thư ruột kết
Điều trị phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, thể trạng người bệnh và chỉ định của bác sĩ.
Điều trị giai đoạn đầu
- Phẫu thuật cắt bỏ đại tràng (toàn bộ hoặc một phần) để loại bỏ khối u.
- Xạ trị: thường áp dụng cho ung thư trực tràng tiến triển tại chỗ.
- Hóa trị bổ trợ: sau phẫu thuật để giảm nguy cơ tái phát.
- Chăm sóc giảm nhẹ sớm: giúp giảm triệu chứng và nâng cao chất lượng sống.
Điều trị giai đoạn muộn
- Liệu pháp toàn thân: hóa trị, thuốc nhắm trúng đích, thuốc miễn dịch.
- Phẫu thuật: trong một số trường hợp có thể cắt bỏ di căn nhỏ (gan, phổi).
- Hủy u bằng sóng cao tần (RFA): dùng nhiệt để tiêu diệt tế bào ung thư.
👉 Mục tiêu: kéo dài thời gian sống, giảm triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống.
Phòng ngừa ung thư ruột kết
- Khám sức khỏe và tầm soát định kỳ từ 45 tuổi (hoặc sớm hơn nếu có nguy cơ).
- Ăn uống lành mạnh: nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn.
- Không hút thuốc, hạn chế rượu bia.
- Tập thể dục ít nhất 30 phút/ngày.
- Duy trì cân nặng hợp lý, tránh béo phì.
Ung thư ruột kết là bệnh lý ác tính nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phát hiện sớm và điều trị hiệu quả nếu người bệnh tầm soát định kỳ và chú ý các triệu chứng bất thường. Việc thay đổi lối sống lành mạnh kết hợp với khám sức khỏe thường xuyên sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
👉 Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ, hãy chủ động đi nội soi đại tràng định kỳ để bảo vệ sức khỏe ngay từ hôm nay.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
