Ung Thư Mắt: Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và phương pháp điều trị

Ung thư mắt bắt đầu từ sự phát triển không kiểm soát của các tế bào trong mắt và có khả năng lan rộng (di căn) đến các bộ phận khác, đặc biệt là gan.

Tổng quan

Ung thư mắt được phân loại dựa trên vị trí khởi phát khối u:

Loại phổ biến nhất là Ung thư hắc tố nội nhãn nguyên phát (Primary Intraocular Melanoma):

Nguyên phát: Ung thư bắt đầu tại mắt.
Nội nhãn: Khối u bắt đầu bên trong nhãn cầu (không phải cơ, dây thần kinh hay da quanh mắt).
Ung thư hắc tố: Bắt đầu từ tế bào hắc tố (melanocytes).

Ung thư hắc tố thường khởi phát ở lớp giữa của mắt, gọi là màng bồ đào (Ung thư hắc tố màng bồ đào), hoặc có thể bắt đầu ở kết mạc (Ung thư hắc tố kết mạc).

Loại ung thư mắt phổ biến nhất ở trẻ em, thường dưới 2 tuổi, là U nguyên bào võng mạc (Retinoblastoma).

Triệu chứng Ung thư Mắt theo Độ tuổi

Dấu hiệu ung thư mắt thường chỉ rõ ràng khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển.

Dấu hiệu ở Người lớn

Triệu chứng	Mô tả
Thay đổi thị lực	Tầm nhìn bị mờ, bóp méo, hoặc giảm thị lực rõ ràng.
Giảm thị trường	Xuất hiện điểm mù hoặc vùng không nhìn thấy được trong tầm nhìn ngoại biên.
Thay đổi cấu trúc mắt	Xuất hiện điểm tối trên mống mắt/kết mạc, thay đổi hình dạng đồng tử, hoặc có khối bất thường bên trong/trên mắt.
Dấu hiệu toàn thân	Một bên mắt bị lồi ra ngoài, đau nhức hốc mắt, chảy nước mắt, nhạy cảm với ánh sáng.

Dấu hiệu ở Trẻ em (U nguyên bào võng mạc)

Đồng tử trắng (Leukocoria): Dấu hiệu điển hình, thay vì có phản xạ mắt đỏ khi chụp ảnh flash, mắt trẻ lại cho phản xạ mắt trắng.
Mắt bị lác (lé).
Hai đồng tử có màu khác nhau.
Thị lực giảm sút bất thường (khó nhìn rõ, khả năng học tập giảm).

Nguyên nhân và Đối tượng nguy cơ

Nguyên nhân chính xác chưa được xác định, nhưng có nhiều yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh:

Nguyên nhân

Bất thường Nhiễm sắc thể 13: Gây mất kiểm soát phân chia tế bào, liên quan trực tiếp đến ung thư mắt.
Tia Tử ngoại (UV): Tiếp xúc quá nhiều với tia UV từ ánh nắng mặt trời.
Màu sắc đôi mắt: Người có mắt màu sáng (mắt xanh, tóc vàng) có nguy cơ cao hơn người mắt màu nâu.
Di truyền: Gia đình có tiền sử mắc ung thư mắt (đặc biệt là u nguyên bào võng mạc).
Môi trường độc hại: Thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại (thợ hàn, công nhân hóa chất, than, dầu khí).

Đối tượng nguy cơ cao

Người cao tuổi (từ 60 tuổi trở lên).
Người có sắc tố da sáng.
Người tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời.
Người hút thuốc lá và uống rượu bia quá mức.
Người có tiền sử gia đình mắc ung thư mắt.
Người có hệ miễn dịch yếu hoặc mắc một số bệnh lý khác (Hội chứng Down).
Trẻ em: Mặc dù hiếm gặp hơn ở trẻ em, ung thư mắt có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào. Một số loại ung thư mắt phổ biến ở trẻ em bao gồm u nguyên sinh võng mạc (retinoblastoma) và u thần kinh đệm thị giác (optic nerve glioma).

Chẩn đoán và Điều trị Ung thư Mắt

Chẩn đoán

Việc chẩn đoán cần sự phối hợp của bác sĩ chuyên khoa mắt và ung bướu:

Siêu âm mắt: Sử dụng sóng siêu âm để tạo hình ảnh và đánh giá khối u.
Chụp động mạch: Tiêm thuốc nhuộm để chụp ảnh mạch máu phía sau mắt.
Chụp CT/MRI: Tạo hình ảnh chi tiết khối u, đánh giá mức độ xâm lấn và di căn hạch/cơ quan khác. MRI rất tốt để xem các khối u ở mắt.
Chụp X-quang ngực: Kiểm tra di căn đến phổi.
Sinh thiết: Lấy mẫu mô để xác định tế bào ung thư. (Thường không cần thiết đối với u hắc tố nếu hình ảnh rõ ràng).

Phương pháp Điều trị

Phương pháp điều trị được lựa chọn tùy thuộc vào loại, giai đoạn ung thư và vị trí khối u:

Phẫu thuật:
- Cắt bỏ khối u tại chỗ: Đối với các tổn thương nhỏ (mí mắt, kết mạc).
- Cắt bỏ toàn bộ nhãn cầu và hốc mắt: Khi ung thư đã xâm lấn rộng đến vùng nhãn cầu và hốc mắt.
Xạ trị (Chiếu xạ): Sử dụng tia xạ để tiêu diệt tế bào ung thư. Phải hết sức lưu ý để bảo tồn mắt và tránh tổn thương các cơ quan lân cận.
Hóa trị: Dùng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư. Thường được kết hợp với xạ trị hoặc điều trị các trường hợp di căn xa.

Phòng ngừa Ung thư Mắt

Khám mắt định kỳ: Đặc biệt với người thuộc nhóm nguy cơ cao.
Bảo vệ mắt khỏi ánh nắng mặt trời: Đeo kính râm chất lượng cao có khả năng chống tia UV.
Lối sống lành mạnh: Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia.
An toàn lao động: Tránh tiếp xúc với hóa chất độc hại; nếu làm việc trong môi trường nguy hiểm, tuân thủ các biện pháp bảo hộ mắt nghiêm ngặt.

Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.

Menu