Việc phát hiện sớm ung thư gan nguyên phát rất khó do bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Cùng tìm hiểu chi tiết về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, chẩn đoán và phương pháp điều trị bệnh qua bài viết dưới đây.
Ung thư gan nguyên phát là gì?
Ung thư gan nguyên phát là tình trạng tế bào gan đột biến, phát triển mất kiểm soát và hình thành khối u ác tính ngay tại gan.
Có 2 dạng ung thư gan chính:
- Ung thư gan nguyên phát: xuất phát từ chính các tế bào trong gan.
- Ung thư gan thứ phát: ung thư di căn từ cơ quan khác sang gan.
Các loại ung thư gan nguyên phát thường gặp:
- Ung thư biểu mô tế bào gan (HCC): loại phổ biến nhất, thường gặp ở nam giới, đặc biệt ở bệnh nhân xơ gan.
- Ung thư đường mật (cholangiocarcinoma): bắt nguồn từ ống mật trong gan.
- U nguyên bào gan: xuất hiện chủ yếu ở trẻ em dưới 4 tuổi.
- U máu ác tính: khởi phát từ mạch máu trong gan, tiến triển rất nhanh.
Triệu chứng ung thư gan nguyên phát
Ở giai đoạn sớm, bệnh hầu như không có dấu hiệu đặc trưng. Khi tiến triển, người bệnh có thể gặp:
- Đau tức hạ sườn phải, đau bụng kéo dài.
- Vàng da, vàng mắt do tắc mật.
- Chán ăn, buồn nôn, sút cân nhanh, mệt mỏi.
- Ngứa ngáy toàn thân.
- Bụng chướng, có dịch cổ trướng.
Đặc biệt, người bị xơ gan từ trước có nguy cơ cao và triệu chứng nặng hơn.
Nguyên nhân gây ung thư gan nguyên phát
Nguyên nhân chính xác chưa được xác định, nhưng một số yếu tố nguy cơ đã được chứng minh:
- Nhiễm virus viêm gan B (HBV) và viêm gan C (HCV): dễ dẫn đến xơ gan và ung thư gan.
- Xơ gan do rượu, bệnh gan mạn tính.
- Gan nhiễm mỡ không do rượu: thường gặp ở người béo phì, tiểu đường type 2.
- Di truyền: gia đình có người mắc ung thư gan.
- Ngộ độc aflatoxin: chất độc sinh ra từ nấm mốc trên ngô, đậu phộng, ngũ cốc bảo quản kém.
- Các bệnh rối loạn chuyển hóa: Hemochromatosis (thừa sắt), Wilson (thừa đồng).
- Hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia.
Đối tượng nguy cơ cao
Ung thư gan nguyên phát thường gặp ở:
- Người nhiễm HBV, HCV mạn tính.
- Người bị xơ gan.
- Người béo phì, tiểu đường type 2.
- Người thường xuyên uống rượu bia, hút thuốc lá.
- Người có tiền sử gia đình mắc ung thư gan.
- Người ăn phải thực phẩm chứa aflatoxin.
- Người nhiễm sán lá gan lâu ngày.
Chẩn đoán ung thư gan nguyên phát
Các bước chẩn đoán bao gồm:
- Khai thác bệnh sử & khám lâm sàng: tìm các dấu hiệu vàng da, bụng to, đau gan.
- Xét nghiệm máu: men gan (AST, ALT), bilirubin, AFP (alpha-fetoprotein).
- Siêu âm bụng, siêu âm Doppler mạch máu gan.
- Chụp CT scan, MRI bụng có cản quang để xác định kích thước, vị trí khối u.
- Sinh thiết gan trong một số trường hợp cần thiết.
Điều trị ung thư gan nguyên phát
Phác đồ điều trị phụ thuộc giai đoạn bệnh, chức năng gan và thể trạng người bệnh.
Điều trị tại chỗ (giai đoạn sớm)
- Phẫu thuật cắt bỏ khối u: hiệu quả khi gan còn hoạt động tốt.
- Ghép gan: áp dụng cho bệnh nhân có khối u nhỏ (dưới 5 cm hoặc 2-3 u dưới 3 cm).
- Đốt sóng cao tần (RFA): phá hủy khối u dưới 3 cm.
- Nút mạch hóa chất (TACE): bơm thuốc chống ung thư vào mạch máu nuôi khối u.
Điều trị toàn thân (giai đoạn muộn)
- Hóa trị, xạ trị.
- Điều trị nhắm trúng đích, liệu pháp miễn dịch.
👉 Nếu phát hiện sớm, bệnh nhân có cơ hội kiểm soát bệnh, kéo dài tiên lượng sống.
Phòng ngừa ung thư gan nguyên phát
- Tiêm phòng viêm gan B đầy đủ cho trẻ sơ sinh và người lớn chưa tiêm.
- Điều trị viêm gan virus (HBV, HCV) kịp thời.
- Hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá.
- Ăn uống an toàn: tránh thực phẩm mốc chứa aflatoxin.
- Duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục đều đặn.
- Khám sức khỏe, tầm soát ung thư gan định kỳ, nhất là với người có nguy cơ cao.
Ung thư gan nguyên phát là bệnh nguy hiểm, tiến triển nhanh và có tỷ lệ tử vong cao. Tuy nhiên, nếu tầm soát định kỳ, điều trị sớm, bệnh có thể kiểm soát và kéo dài tuổi thọ cho người bệnh. Chủ động tiêm phòng, duy trì lối sống lành mạnh chính là cách phòng ngừa ung thư gan hiệu quả nhất.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
