1. Khó thở hụt hơi là gì?
Khó thở (hay còn gọi là hụt hơi) là cảm giác thiếu không khí, khó hít thở sâu, hoặc cảm giác bị thắt chặt lồng ngực. Theo khảo sát, trong 4 người đi khám các bệnh liên quan đến hô hấp thì có 1 người gặp tình trạng khó thở. Đây là tình trạng phổ biến và có thể xảy ra ở mọi độ tuổi, với mức độ từ nhẹ, thoáng qua đến nặng và kéo dài.
Người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, thở gấp, ngột ngạt, tim đập nhanh, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Việc điều trị hiệu quả cần dựa vào nguyên nhân chính xác gây ra tình trạng khó thở.
2. Triệu chứng khó thở, hụt hơi
Một người khỏe mạnh trung bình sẽ thở khoảng 20 lần/phút, tương đương 30.000 lần mỗi ngày. Khi khó thở xuất hiện, người bệnh có thể gặp các triệu chứng sau:
- Cảm giác ngột ngạt, như bị thiếu oxy.
- Thở gấp, thở nhanh hoặc thở nông.
- Tức ngực, khó mở rộng lồng ngực.
- Tim đập nhanh bất thường.
- Thở khò khè, đôi khi kèm ho kéo dài.
Những biểu hiện này có thể diễn ra đột ngột (cấp tính) hoặc kéo dài (mãn tính), tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.
3. Nguyên nhân gây khó thở, hụt hơi
3.1 Khó thở sinh lý (không do bệnh lý)
- Vận động mạnh, tập thể dục quá sức.
- Leo núi, leo cầu thang liên tục.
- Nhiệt độ môi trường quá nóng hoặc quá lạnh.
- Sống hoặc làm việc ở độ cao.
- Béo phì, lười vận động.
Tình trạng này thường chỉ xảy ra tạm thời và sẽ biến mất sau khi cơ thể nghỉ ngơi.
3.2 Khó thở cấp tính
Nếu triệu chứng xảy ra đột ngột và nghiêm trọng, nguyên nhân có thể bao gồm:
- Căng thẳng, lo âu quá mức.
- Viêm phổi.
- Dị vật trong đường thở.
- Dị ứng.
- Thiếu máu.
- Ngộ độc khí CO (carbon monoxide).
- Hạ huyết áp.
- Thuyên tắc phổi (cục máu đông).
- Tràn khí màng phổi.
- Thoát vị gián đoạn.
- Giai đoạn cuối của bệnh mạn tính.
3.3 Khó thở mãn tính
Nếu tình trạng khó thở kéo dài trên 1 tháng, có thể do:
- Hen suyễn.
- Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD).
- Bệnh tim mạch như suy tim, rối loạn nhịp tim.
- Thừa cân – béo phì.
- Xơ phổi mô kẽ, sarcoidosis...
- Viêm màng phổi, phù phổi, viêm nắp thanh quản.
- Ung thư phổi, lao phổi.
- Covid-19 hoặc hậu Covid.
4. Đối tượng có nguy cơ cao bị khó thở
Một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn mắc chứng khó thở, bao gồm:
4.1 Phụ nữ mang thai
Do thay đổi hormone, tăng nhu cầu oxy, giảm thể tích phổi và áp lực từ thai nhi lên cơ hoành, thai phụ thường dễ bị khó thở nhẹ, nhất là trong tam cá nguyệt cuối.
4.2 Người mắc bệnh lý mạn tính
Người đang điều trị các bệnh như ung thư, đái tháo đường, bệnh thận, gan mạn tính… thường có nguy cơ gặp các vấn đề về hô hấp do ảnh hưởng từ sức khỏe tổng thể suy giảm.
4.3 Trẻ sơ sinh
Khó thở ở trẻ sơ sinh có thể do dị tật đường thở, hít dị vật, viêm đường hô hấp trên, trong đó viêm nắp thanh quản là nguyên nhân nguy hiểm, cần cấp cứu ngay.
5. Phòng ngừa khó thở, hụt hơi hiệu quả
Để phòng tránh chứng khó thở, bạn nên:
- Không hút thuốc lá: thuốc lá làm tổn thương phổi, tăng nguy cơ COPD, ung thư phổi.
- Hạn chế tiếp xúc với môi trường ô nhiễm: luôn đeo khẩu trang khi ra đường, làm việc nơi có nhiều bụi, khí độc.
- Duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát cân nặng để giảm áp lực lên tim phổi.
- Luyện tập thể dục đều đặn giúp tăng sức bền cho hệ hô hấp.
- Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bệnh lý tim phổi tiềm ẩn.
6. Điều trị khó thở, hụt hơi như thế nào?
6.1 Thay đổi lối sống
- Áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh, giảm béo phì.
- Tập luyện thể dục thường xuyên, tránh vận động quá sức.
- Ngủ đúng giờ, tránh stress kéo dài.
6.2 Phục hồi chức năng phổi
- Với bệnh nhân COPD hoặc xơ phổi, cần tập luyện kỹ thuật thở đúng cách, kết hợp dùng thuốc và có thể sử dụng máy thở oxy theo chỉ định bác sĩ.
6.3 Phục hồi chức năng tim
- Người bị suy tim hoặc bệnh tim mạch sẽ được theo dõi và điều trị phục hồi chức năng tim, giúp cải thiện lưu thông máu và khả năng bơm oxy đi nuôi cơ thể.
- Trường hợp nghiêm trọng có thể phải sử dụng máy bơm tim nhân tạo.
Kết luận
Khó thở hụt hơi là gì? – Đây là triệu chứng mô tả cảm giác không đủ oxy, khó hít thở, có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc xác định chính xác nguyên nhân và điều trị kịp thời là điều cần thiết để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng. Hãy lắng nghe cơ thể, thăm khám bác sĩ nếu bạn gặp tình trạng khó thở kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
