Tổng quan chung về bệnh cúm
Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có khoảng 5-10% người lớn và 20-30% trẻ em mắc cúm, trong đó khoảng nửa triệu ca tử vong liên quan đến bệnh. Tại Việt Nam, mỗi năm ghi nhận từ 1 đến 1,8 triệu ca mắc cúm mùa, xuất hiện quanh năm và có thể tạo thành các ổ dịch nhỏ tại địa phương.
Triệu chứng bệnh cúm
Triệu chứng thường xuất hiện đột ngột và có thể từ nhẹ đến nặng:
- Sốt cao từ 39 đến 41 độ C
- Ớn lạnh, đổ mồ hôi
- Ho khan
- Viêm họng
- Nghẹt mũi, chảy nước mũi
- Đau đầu
- Mệt mỏi, khó thở
- Nôn mửa hoặc tiêu chảy (thường gặp ở trẻ em)
Triệu chứng cúm dễ nhầm với cảm lạnh. Tuy nhiên, cảm lạnh diễn tiến từ từ, trong khi cúm bộc phát nhanh và mạnh. Phần lớn các triệu chứng sẽ giảm sau 4-7 ngày, nhưng ho và mệt mỏi có thể kéo dài vài tuần.
Cần đến cơ sở y tế nếu sốt kéo dài hơn 3 ngày hoặc xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, tức ngực, co giật, mất ý thức, tiểu ít hoặc không tiểu. Các dấu hiệu này cảnh báo bệnh có thể chuyển biến thành viêm phổi hoặc biến chứng nguy hiểm hơn.
Nguyên nhân gây bệnh cúm
Virus cúm xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, ảnh hưởng đến mũi, họng và phổi. Tại Việt Nam, các chủng virus cúm phổ biến là cúm A, B và C; trong đó A và B là hai chủng gây bệnh thường gặp nhất.
Con đường lây truyền
- Lây qua dịch tiết đường hô hấp: Virus phát tán khi người bệnh ho hoặc hắt hơi, lan rộng trong phạm vi khoảng 2m.
- Lây qua tiếp xúc bề mặt: Virus bám lên các vật dụng. Nếu chạm tay vào rồi đưa lên mũi, miệng thì nguy cơ nhiễm bệnh rất cao.
Đối tượng nguy cơ
- Trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi và người trên 65 tuổi
- Người béo phì (BMI trên 40)
- Người suy giảm miễn dịch (điều trị ung thư, HIV/AIDS, dùng thuốc ức chế miễn dịch…)
- Người mắc bệnh mạn tính như hen suyễn, tiểu đường, tim mạch, gan, thận…
- Phụ nữ mang thai hoặc sau sinh
Chẩn đoán bệnh cúm
Bác sĩ thường dựa vào triệu chứng lâm sàng. Trong một số trường hợp cần xét nghiệm như:
- Xét nghiệm PCR hoặc RT-PCR phát hiện virus
- Nuôi cấy virus
- Chụp X-quang phổi nếu nghi viêm phổi
Phòng ngừa bệnh cúm
- Tiêm vắc xin cúm hằng năm là biện pháp hiệu quả nhất
- Vệ sinh cá nhân sạch sẽ, che miệng khi ho, rửa tay bằng xà phòng
- Giữ ấm cơ thể, ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, tập luyện nâng cao đề kháng
- Hạn chế tiếp xúc với người bệnh nếu không cần thiết
- Không tự ý dùng thuốc kháng virus nếu không có chỉ định của bác sĩ
Điều trị bệnh cúm
Hiện chưa có phương pháp điều trị dứt điểm cúm, chủ yếu là điều trị triệu chứng và hỗ trợ hồi phục:
Phương pháp không dùng thuốc
- Nghỉ ngơi, uống nhiều nước
- Không sử dụng chất kích thích như rượu bia, thuốc lá
- Ăn uống lành mạnh, bổ sung rau xanh và trái cây
Phương pháp dùng thuốc
- Thuốc hạ sốt, giảm đau: Acetaminophen hoặc Ibuprofen (dùng theo hướng dẫn bác sĩ)
- Thuốc trị cảm, thuốc xịt giảm nghẹt mũi
- Thuốc kháng virus như Oseltamivir (Tamiflu) hoặc Zanamivir (Relenza)
- Thuốc kháng sinh chỉ dùng khi có nhiễm trùng thứ phát
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
