Theo phân loại ICD-10, nghiện rượu được xếp vào nhóm “Rối loạn hành vi và tâm thần do sử dụng các chất tác động tâm thần”. Thuật ngữ “rối loạn sử dụng rượu” hiện nay cũng được dùng để mô tả tình trạng uống rượu quá mức, gây ảnh hưởng đến sức khỏe và đời sống. Những người nghiện rượu thường:
- Uống rượu thường xuyên một cách bắt buộc
- Mất kiểm soát hành vi khi uống
- Xuất hiện các triệu chứng tâm lý khó chịu nếu ngưng uống
Trong giai đoạn đầu, nghiện rượu có thể không biểu hiện rõ nhưng nếu kéo dài sẽ gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng, thậm chí tử vong. Thống kê cho thấy mỗi năm có khoảng 88.000 người tại Hoa Kỳ tử vong vì các nguyên nhân liên quan đến rượu. Ngoài ra, rượu cũng là tác nhân trong khoảng 31% các vụ tai nạn giao thông.
Triệu chứng của nghiện rượu
Triệu chứng có thể thay đổi tùy mức độ nhẹ, trung bình hoặc nặng. Một số dấu hiệu thường gặp là không thể giới hạn lượng uống, luôn thèm rượu, dành phần lớn thời gian cho việc uống, bỏ bê công việc và các mối quan hệ. Một số người vẫn tiếp tục uống dù biết rõ hậu quả đối với sức khỏe hoặc tâm lý. Khi ngừng uống, họ có thể gặp các triệu chứng như buồn nôn, run rẩy hoặc đổ mồ hôi.
Nguyên nhân gây nghiện rượu
Nghiện rượu hình thành do sự kết hợp giữa yếu tố chủ quan và khách quan. Về sinh lý, rượu làm tăng dopamine trong não, tạo cảm giác hài lòng. Nếu uống thường xuyên, cơ thể sẽ dần lệ thuộc vào cảm giác này và dẫn đến thèm rượu. Các yếu tố xã hội cũng góp phần quan trọng như uống quá nhiều trong thời gian dài, áp lực từ bạn bè, gia đình có người nghiện rượu, hoặc gặp các vấn đề tâm lý như lo âu và trầm cảm.
Đối tượng có nguy cơ cao
Những người dễ rơi vào tình trạng lệ thuộc rượu thường là thanh niên sống trong môi trường có thói quen uống bia rượu phổ biến, người có lòng tự trọng thấp, chịu nhiều áp lực công việc hoặc học tập, thất nghiệp, thất tình hoặc từng bị tổn thương tâm lý.
Chẩn đoán nghiện rượu
Theo tiêu chuẩn ICD-10, chỉ được chẩn đoán nghiện rượu khi có ít nhất ba dấu hiệu trong vòng một năm như thèm rượu mãnh liệt, khó kiểm soát, tăng dung nạp, giảm hứng thú với các hoạt động khác hoặc vẫn uống dù biết có hại.
Phòng ngừa nghiện rượu
Để tránh lệ thuộc rượu, mỗi người nên kiểm soát lượng uống, thay thế đồ uống có cồn bằng nước ép hoặc các loại nước lành mạnh, tập luyện thể dục để giảm căng thẳng và học cách từ chối nếu không cần thiết tham gia vào các buổi tụ tập bia rượu.
Điều trị nghiện rượu
Điều trị cần kết hợp nỗ lực của bản thân cùng sự hỗ trợ từ gia đình và chuyên gia tâm lý. Một số phương pháp bao gồm giảm dần lượng uống, liệu pháp nhận thức hành vi, thuốc giảm cảm giác thèm rượu như Naltrexone hoặc thuốc gây khó chịu khi uống như Disulfiram. Ngoài ra, bác sĩ có thể kê thêm thuốc bổ gan, vitamin hoặc dưỡng não để hỗ trợ.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
