1. Tổng quan viêm quanh khớp vai
Bệnh được chia thành bốn thể lâm sàng:
- Thể đau khớp vai đơn thuần: thường do các bệnh lý liên quan đến gân.
- Thể đau vai cấp: xuất phát từ tình trạng lắng đọng tinh thể.
- Thể giả liệt khớp vai: do đứt gân bó dài gân nhị đầu hoặc đứt gân mũ cơ, khiến cơ delta không thể hoạt động.
- Thể đông cứng khớp vai: xảy ra khi bao hoạt dịch viêm dính, bao khớp co thắt và dày lên, dẫn đến hạn chế vận động khớp ổ chảo – xương cánh tay.
2. Nguyên nhân gây viêm quanh khớp vai
Viêm quanh khớp vai thường xuất phát từ các tổn thương phần mềm xung quanh khớp vai, gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và công việc hàng ngày của người bệnh. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:
- Tổn thương khớp vai do làm việc nặng hoặc chấn thương lặp đi lặp lại khi chơi thể thao như cầu lông, tennis, bóng rổ, bóng chuyền, gây tổn thương các gân cơ quanh khớp vai.
- Thoái hóa gân thường gặp ở người cao tuổi, đặc biệt từ 50 tuổi trở lên.
- Chấn thương do va đập mạnh hoặc chống tay xuống đất khi trượt ngã cầu thang, tai nạn giao thông tạo áp lực lớn lên vai.
- Viêm bao hoạt dịch mỏm cùng vai hoặc viêm gân dài cơ nhị đầu cánh tay.
- Các bệnh lý toàn thân khác như tim mạch, tiểu đường, các bệnh hô hấp hoặc thần kinh cũng góp phần làm tăng nguy cơ viêm quanh khớp vai.
3. Triệu chứng viêm quanh khớp vai
Viêm quanh khớp vai gồm bốn thể lâm sàng với diễn tiến phức tạp, gây tổn thương phần mềm quanh khớp và khó khăn trong vận động:
- Thể đau khớp vai đơn thuần:
Thường gặp ở người trên 50 tuổi hoặc người trẻ bị chấn thương thể thao, gây viêm các gân quanh khớp vai như gân đầu dài cơ nhị đầu, cơ trên gai, cơ dưới gai, cơ dưới vai, cơ tròn nhỏ. Người bệnh đau vai đột ngột khi vận động, cơn đau tăng khi nâng hoặc co cánh tay, thường đau nhiều về đêm và có thể lan xuống cánh tay, cẳng tay, gây khó chịu, mất ngủ và không thể nằm nghiêng. - Thể đau vai cấp:
Do viêm túi thanh dịch gây ra bởi vi tinh thể canxi từ gân cơ chóp xoay. Cơn đau dữ dội lan rộng từ vai xuống cánh tay, cổ và bàn tay, gây mất vận động khớp vai và mất ngủ. Vùng vai có thể sưng, nóng, người bệnh có thể sốt nhẹ. - Thể giả liệt khớp vai:
Người bệnh đau dữ dội quanh khớp vai, có tiếng kêu răng rắc khi vận động do đứt gân cơ chóp xoay. Có thể xuất hiện bầm tím trên cánh tay kèm đau và mất vận động. Dù cơn đau giảm, khả năng vận động khớp vai thường không phục hồi. - Thể đông cứng khớp vai:
Cơn đau kiểu cơ học, tăng về đêm. Sau vài tuần, đau giảm nhưng vùng vai bị đông cứng, hạn chế vận động, không thể nâng cao, dang tay hoặc xoay ngoài.
4. Điều trị viêm quanh khớp vai
Việc điều trị viêm quanh khớp vai cần kết hợp nhiều phương pháp nhằm mang lại hiệu quả tốt nhất, bao gồm điều trị nội khoa, ngoại khoa, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng.
- Điều trị nội khoa:
- Sử dụng thuốc giảm đau thông thường để kiểm soát cơn đau.
- Thuốc chống viêm không steroid giúp giảm viêm và đau.
- Tiêm corticoid tại chỗ giúp giảm viêm nhanh chóng.
- Dùng các thực phẩm bổ sung hỗ trợ bảo vệ và cải thiện chức năng khớp.
- Điều trị ngoại khoa:
- Phẫu thuật nối gân bị đứt được chỉ định cho thể giả liệt khớp vai, đặc biệt với người trẻ bị đứt gân do chấn thương. Sau phẫu thuật, người bệnh cần tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Vật lý trị liệu:
- Giảm đau tại chỗ bằng các phương pháp như xoa bóp, bấm huyệt, châm cứu.
- Khi không còn sưng, nóng, có thể áp dụng liệu pháp nhiệt như hồng ngoại, sóng ngắn, sóng siêu âm, bó nến để hỗ trợ điều trị.
- Vận động đúng cách rất quan trọng, cần hạn chế vận động khi đang sưng, đau nhiều và tập luyện phục hồi chức năng sau điều trị để khôi phục vận động khớp vai.
5. Các biện pháp phòng tránh viêm quanh khớp vai
Viêm quanh khớp vai là bệnh lý phần mềm mãn tính, gây ảnh hưởng lớn đến chức năng vận động và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Nếu không được kiểm soát kịp thời, bệnh có thể tiến triển nặng, dẫn đến các biến chứng như thoái hóa gân, giả liệt khớp vai, hoặc cứng khớp vai.
Để phòng tránh viêm quanh khớp vai, người bệnh cần lưu ý những điểm sau:
- Tránh làm việc quá sức và mang vác vật nặng để hạn chế áp lực lên khớp vai.
- Cẩn trọng trong sinh hoạt hàng ngày, tránh những chấn thương không cần thiết cho khớp vai.
- Không thay đổi tư thế vai đột ngột, luôn làm nóng và thực hiện các động tác co duỗi vai nhẹ nhàng trước khi vận động mạnh.
- Dành đủ thời gian nghỉ ngơi sau khi sử dụng vai liên tục trong thời gian dài, tránh các tác động chèn ép lên khớp vai.
- Nắm rõ và theo dõi các triệu chứng viêm quanh khớp vai để phát hiện bệnh sớm, từ đó điều trị kịp thời và đúng cách, ngăn ngừa biến chứng nghiêm trọng.
6. Kết luận
Viêm quanh khớp vai ảnh hưởng lớn đến vận động và sinh hoạt. Hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và điều trị kịp thời giúp kiểm soát bệnh hiệu quả. Phòng ngừa bằng cách tránh chấn thương, vận động đúng cách và lối sống khoa học sẽ giảm nguy cơ và hạn chế bệnh tiến triển.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
