Tổng quan về cường lách
Cường lách (Hypersplenism) là hội chứng đặc trưng bởi tình trạng lách to kèm theo giảm số lượng tế bào máu (hồng cầu, bạch cầu và/hoặc tiểu cầu). Một số đặc điểm thường gặp:
- Giảm một hoặc nhiều dòng tế bào máu.
- Tủy xương tăng hoạt động để bù trừ.
- Lách to rõ rệt.
Trong nhiều trường hợp, bệnh chỉ có thể điều trị dứt điểm khi tiến hành cắt lách.
Triệu chứng của cường lách
Người mắc cường lách có thể gặp phải:
- Cảm giác no sớm dù ăn rất ít.
- Đau tức vùng hạ sườn trái.
- Bụng đầy hơi, khó chịu.
- Dễ bầm tím, chảy máu.
- Sốt cao, mệt mỏi, suy nhược.
- Đánh trống ngực, khó thở.
- Xuất hiện phù hoặc bướu nhỏ ở miệng, chân, bàn chân.
👉 Nếu có những dấu hiệu trên, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Nguyên nhân gây cường lách
Cường lách có thể chia thành nguyên phát (không rõ nguyên nhân) và thứ phát (do bệnh lý khác).
Cường lách nguyên phát
- Lách to vô căn.
- Tăng sản lách nguyên phát.
Cường lách thứ phát
Một số nguyên nhân phổ biến:
- Nhiễm trùng: viêm gan siêu vi, sốt rét, lao, giang mai mãn tính, brucella.
- Bệnh gan – mật: xơ gan, tăng áp lực tĩnh mạch cửa.
- Bệnh máu ác tính: bạch cầu, u lympho, di căn ung thư.
- Tan máu mạn tính: thalassemia, thiếu máu tan máu tự miễn.
- Bệnh di truyền – tích tụ: Gaucher, Niemann-Pick.
- Rối loạn tăng sinh tủy: đa hồng cầu, bạch cầu mạn, xơ tủy.
- Bệnh tự miễn – viêm mạn: lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp, sarcoidosis.
- Khối u, u nang, phình động mạch lách.
Đối tượng nguy cơ
Một số nhóm người có nguy cơ cao bị cường lách gồm:
- Trẻ em, thanh thiếu niên dễ mắc bệnh nhiễm trùng (tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm khuẩn).
- Người có bệnh di truyền liên quan đến gan – lách.
- Người sống hoặc làm việc tại vùng dịch tễ sốt rét.
- Bệnh nhân xơ gan, rối loạn máu mạn tính.
Chẩn đoán bệnh cường lách
Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ sẽ chỉ định:
- Xét nghiệm máu: đánh giá số lượng hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu.
- Siêu âm ổ bụng, CT scan: xác định kích thước lách, mức độ chèn ép.
- Chụp cộng hưởng từ (MRI): kiểm tra dòng máu qua lách.
- Sinh thiết tủy xương, huyết tủy đồ: tìm nguyên nhân gây bệnh.
- Xét nghiệm chức năng gan, miễn dịch, vi sinh để loại trừ bệnh nền.
Cách phòng ngừa cường lách
- Cường lách nguyên phát: chưa có biện pháp phòng ngừa.
- Cường lách thứ phát: phòng ngừa các bệnh lý nguyên nhân (như nhiễm trùng, sốt rét, xơ gan).
- Duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng sức đề kháng.
- Tiêm phòng vaccine (phế cầu, cúm, viêm gan, não mô cầu) đặc biệt quan trọng với bệnh nhân chuẩn bị cắt lách.
Điều trị cường lách
Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân:
- Điều trị bệnh nền: nhiễm trùng, bệnh máu, bệnh gan, bệnh tự miễn.
- Thuốc: giúp kiểm soát triệu chứng và nguyên nhân.
- Phẫu thuật cắt lách: chỉ định trong trường hợp nặng, gây thiếu máu, giảm tiểu cầu nghiêm trọng.
Cường lách là một bệnh lý huyết học – miễn dịch quan trọng, có thể gây nhiều biến chứng nếu không được phát hiện và điều trị sớm. Hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe.
👉 Nếu nghi ngờ mắc cường lách, bạn nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và tư vấn điều trị kịp thời.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
