Bệnh Buerger là gì?
Đặc trưng của bệnh là tình trạng viêm mạch máu kèm hình thành cục máu đông, gây tắc nghẽn tuần hoàn, dẫn đến thiếu máu nuôi dưỡng mô, loét, hoại tử, thậm chí phải cắt cụt chi.
Bệnh thường gặp ở nam giới từ 19 – 55 tuổi, đặc biệt ở các quốc gia Đông Nam Á, Ấn Độ, Trung Đông, nơi tỷ lệ hút thuốc lá cao.
Triệu chứng bệnh Buerger
Các triệu chứng ban đầu thường liên quan đến tình trạng giảm lưu lượng máu ở tay chân:
- Bàn tay, bàn chân lạnh, sưng, đỏ, sau đó tái nhợt, chuyển xanh hoặc tím nhạt.
- Đau cách hồi: đau ở chân khi đi lại, giảm khi nghỉ ngơi.
- Khi bệnh tiến triển: đau cả khi nghỉ ngơi, đau nhiều về đêm.
- Tê bì, ngứa râm ran (tăng khi trời lạnh).
- Giai đoạn muộn: loét da, nhiễm trùng, teo cơ, hoại tử đầu chi, có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết, nguy hiểm tính mạng.
Nguyên nhân gây bệnh Buerger
Nguyên nhân chính xác chưa được xác định, nhưng có liên quan chặt chẽ đến:
- Hút thuốc lá (yếu tố nguy cơ hàng đầu). Nicotin trong thuốc lá có thể kích hoạt phản ứng miễn dịch, khiến cơ thể tấn công nhầm vào chính mạch máu của mình.
- Sử dụng cần sa lâu dài cũng làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu.
👉 Bệnh hầu như không gặp ở người không hút thuốc.
Đối tượng nguy cơ
- Nam giới dưới 45 tuổi.
- Người hút thuốc lá, xì gà, thuốc lá nhai hoặc tiếp xúc khói thuốc lâu dài.
- Người mắc viêm lợi mạn tính.
- Người sống tại khu vực có tỷ lệ hút thuốc cao (Đông Nam Á, Trung Đông, Địa Trung Hải).
Chẩn đoán bệnh Buerger
Bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, thăm khám chi và chỉ định các xét nghiệm, bao gồm:
- Xét nghiệm máu: loại trừ lupus, xơ cứng bì, tiểu đường, rối loạn đông máu.
- Dấu hiệu Allen test: đánh giá lưu lượng máu ở tay.
- Siêu âm Doppler mạch máu: kiểm tra dòng chảy và tắc nghẽn.
- Chụp mạch máu (DSA, MSCT): phát hiện vị trí tắc hẹp, hình ảnh điển hình là các đoạn mạch tổn thương xen kẽ đoạn mạch bình thường.
Biến chứng của bệnh Buerger
Nếu không điều trị, bệnh có thể dẫn đến:
- Loét da, nhiễm trùng nặng.
- Hoại tử mô, cắt cụt ngón tay/ngón chân.
- Nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng.
Phòng ngừa bệnh Buerger
- Ngừng hút thuốc lá hoàn toàn (kể cả thuốc lá điện tử và thuốc lá nhai).
- Giữ ấm tay chân, tránh môi trường lạnh.
- Mang giày dép vừa vặn, không đi chân đất để phòng chấn thương.
- Vận động nhẹ nhàng để tăng lưu thông máu.
- Massage, ngâm nước ấm tay chân.
- Tránh ngồi hoặc đứng quá lâu một tư thế.
- Khám răng miệng định kỳ để phòng ngừa viêm lợi.
Điều trị bệnh Buerger
Hiện nay không có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn, điều trị chủ yếu nhằm ngăn tiến triển bệnh và kiểm soát triệu chứng:
Thay đổi lối sống:
- Ngừng hút thuốc hoàn toàn.
- Tránh tiếp xúc khói thuốc thụ động.
Dùng thuốc (theo chỉ định bác sĩ):
- Thuốc kháng sinh: khi có nhiễm trùng da.
- Thuốc giảm đau, kháng viêm (NSAIDs, Codein): giảm triệu chứng đau.
Can thiệp ngoại khoa:
- Phẫu thuật cắt thần kinh giao cảm (sympathectomy): giảm đau ở chi.
- Phẫu thuật tái thông mạch: khó thực hiện do mạch nhỏ, nhưng có thể áp dụng ở một số trường hợp.
- Cắt cụt chi: khi đã hoại tử, nhiễm trùng không thể kiểm soát.
👉 Quan trọng nhất: ngưng thuốc lá sớm có thể giúp bệnh “ngủ yên” và tránh phải cắt cụt chi.
Bệnh Buerger là bệnh mạch máu hiếm gặp nhưng nguy hiểm, thường gặp ở người hút thuốc lá trẻ tuổi. Việc bỏ thuốc lá hoàn toàn là cách duy nhất giúp kiểm soát và ngăn ngừa biến chứng.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
