1. Bệnh chàm là gì?
Chàm (eczema) là thuật ngữ chỉ một nhóm các tình trạng khiến da bị viêm hoặc kích ứng. Trong đó, chàm thể tạng (viêm da dị ứng) là dạng phổ biến nhất. Bệnh thường xuất hiện ở người có cơ địa dị ứng như hen suyễn, viêm mũi dị ứng, dị ứng thực phẩm, thời tiết hoặc môi trường.
Tại Hoa Kỳ, chàm tổ đỉa ảnh hưởng đến khoảng 10% – 20% trẻ em và 3% người lớn và trẻ em. Đa số trẻ phát triển bệnh trước 10 tuổi, trong đó khoảng 65% khỏi khi đến tuổi thanh thiếu niên. Tuy không có cách chữa khỏi hoàn toàn, nhưng các triệu chứng có thể kiểm soát hiệu quả bằng điều trị và tránh các yếu tố kích thích.
2. Triệu chứng bệnh chàm
Biểu hiện của bệnh chàm rất đa dạng và có thể khác nhau tùy từng người.
Triệu chứng chung:
- Ngứa dai dẳng, ảnh hưởng sinh hoạt.
- Da đỏ, mẩn đỏ thành từng mảng.
- Mụn nước, dễ vỡ, rỉ dịch.
- Da khô, tróc vảy.
- Có thể loét, đóng vảy hoặc rỉ nước tại vùng tổn thương.
Ở trẻ sơ sinh:
- Xuất hiện chủ yếu ở hai bên má, da đầu.
- Mụn nước dày đặc, dễ vỡ, gây rỉ nước.
- Sau đó da khô, đỏ, tróc vảy.
Ở trẻ nhỏ:
- Vết chàm khu trú hơn, thường ở các nếp gấp da.
- Da dày lên (lichen hóa), có thể giống chàm tổ đỉa.
3. Nguyên nhân gây bệnh chàm
Chàm là bệnh mãn tính và dễ tái phát. Việc điều trị hiệu quả phụ thuộc vào nguyên nhân và cách chăm sóc da đúng cách. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm:
Nguyên nhân nội sinh:
- Di truyền: Nếu người thân mắc bệnh, nguy cơ mắc cao gấp đôi.
- Bệnh lý nền: Viêm đại tràng, bệnh thận, xơ gan... ảnh hưởng đến cấu trúc da.
- Cơ địa dị ứng: Rối loạn chuyển hóa, chức năng nội tạng, nội tiết...
Nguyên nhân ngoại sinh:
- Tác nhân vật lý: Ánh sáng, ma sát, gãi nhiều...
- Hóa chất: Thuốc, mỹ phẩm, chất tẩy, lưu huỳnh, thủy ngân...
- Vi sinh vật: Vi khuẩn, nấm...
- Thực phẩm: Dị ứng với trứng, sữa, đậu phộng…
- Động thực vật: Phấn hoa, lông thú, mối mọt…
- Vật dụng hằng ngày: Quần áo, giày dép, khăn…
4. Đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh chàm
Bệnh chàm có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào, tuy nhiên những đối tượng sau có nguy cơ mắc cao hơn:
- Trẻ sơ sinh có hệ miễn dịch yếu.
- Trẻ nhỏ chơi trong môi trường thiếu vệ sinh.
- Người thường xuyên tiếp xúc với chất tẩy rửa (nội trợ, làm tóc, dọn dẹp...).
- Người có cơ địa nhạy cảm với thay đổi thời tiết.
- Tiền sử gia đình có người mắc bệnh chàm.
5. Cách phòng ngừa bệnh chàm
Người bệnh có thể giảm nguy cơ tái phát chàm bằng những biện pháp đơn giản sau:
- Giữ ẩm da mỗi ngày bằng kem dưỡng, thuốc mỡ.
- Tắm nước ấm, dùng xà phòng thiên nhiên, tránh nước nóng và xà phòng mạnh.
- Mặc quần áo mềm, rộng rãi, chất liệu thấm hút tốt như cotton.
- Vệ sinh thân thể hàng ngày, tránh để da quá khô hoặc bẩn.
- Tập thể dục đều đặn, giúp tăng miễn dịch, giảm stress.
- Tránh tiếp xúc chất kích ứng, hóa chất mạnh, mỹ phẩm không phù hợp.
- Duy trì tâm lý thoải mái, tránh căng thẳng kéo dài.
6. Cách điều trị bệnh chàm
Chàm là bệnh khó điều trị triệt để, nhưng có thể kiểm soát và cải thiện bằng các phương pháp sau:
- Chế độ ăn uống, nghỉ ngơi khoa học.
- Tăng cường vận động, nâng cao sức đề kháng.
- Tránh mặc đồ quá chật, không dùng vải len, vải tổng hợp.
- Hạn chế hóa chất độc hại, nên chọn nước giặt dịu nhẹ.
- Giữ tinh thần thoải mái, tránh stress.
- Thăm khám kịp thời tại cơ sở y tế khi có dấu hiệu nghi ngờ để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.
7. Kết luận
Bệnh chàm tuy không nguy hiểm nhưng gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, thẩm mỹ và tâm lý người bệnh. Việc hiểu đúng về nguyên nhân, triệu chứng và áp dụng phương pháp điều trị đúng cách sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ, bạn nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được khám và tư vấn kịp thời.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
