1. Viêm Gan B Là Gì?
Viêm gan B là bệnh do virus viêm gan B (HBV) gây ra, có thể lây truyền qua đường máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con. Bệnh tồn tại ở hai thể:
- Viêm gan B cấp tính: Thường gặp ở người lớn, có thể khỏi hoàn toàn sau 6 tháng nếu cơ thể đào thải được virus. Sau khỏi bệnh, cơ thể sẽ có kháng thể bảo vệ lâu dài.
- Viêm gan B mãn tính: Xảy ra khi virus tồn tại trong cơ thể hơn 6 tháng. Khoảng 90% trẻ nhiễm bệnh sẽ trở thành người mang virus mạn tính, có nguy cơ cao xơ gan và ung thư gan khi trưởng thành.
Tại Việt Nam, có khoảng 8,6 triệu người đang sống chung với virus HBV, trong đó tỷ lệ nhiễm mạn tính ở nam giới khoảng 12,3%, ở nữ giới là 8,8%.
2. Triệu Chứng Viêm Gan B
Viêm gan B không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người không biết mình mắc bệnh. Tuy nhiên, bạn nên lưu ý các dấu hiệu sau:
- Mệt mỏi kéo dài, chán ăn
- Đau bụng, đau hạ sườn phải
- Buồn nôn, ói mửa
- Nước tiểu sẫm màu, phân màu xanh xám hoặc đen
- Vàng da, vàng mắt
- Đau nhức xương khớp, rối loạn tiêu hóa
- Sưng bụng, chướng bụng
- Xuất huyết dưới da
Nếu không điều trị, viêm gan B có thể tiến triển thành suy gan, xơ gan cổ trướng hoặc ung thư gan.
3. Nguyên Nhân Gây Viêm Gan B
Viêm gan B do virus HBV gây ra. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus có thời gian ủ bệnh từ 3–6 tháng. Nếu hệ miễn dịch không loại bỏ được virus trong thời gian này, bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn mãn tính.
Các con đường lây nhiễm chính:
- Từ mẹ sang con: Nguy cơ lây truyền tăng theo từng giai đoạn thai kỳ, đặc biệt cao vào 3 tháng cuối (60–70%). Nếu không có biện pháp bảo vệ sau sinh, khả năng lây cho trẻ có thể lên đến 90%.
- Qua đường tình dục: Virus có thể lây qua dịch tiết sinh dục khi quan hệ không an toàn.
- Qua đường máu: Dùng chung kim tiêm, truyền máu không an toàn, dụng cụ y tế hoặc thẩm mỹ không được vô trùng.
4. Đối Tượng Nguy Cơ Mắc Viêm Gan B
Bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh, nhưng các nhóm sau có nguy cơ cao hơn:
- Trẻ sơ sinh có mẹ nhiễm HBV
- Người tiêm chích ma túy, dùng chung kim tiêm
- Người quan hệ tình dục không an toàn hoặc đồng giới nam
- Người sống chung với người nhiễm HBV
- Nhân viên y tế, phòng thí nghiệm
- Bệnh nhân chạy thận nhân tạo
- Người đi đến vùng có tỷ lệ mắc bệnh cao
- Người bị HIV, viêm gan C, tiểu đường
5. Chẩn Đoán Viêm Gan B
Viêm gan B được chẩn đoán thông qua các xét nghiệm máu và hình ảnh học:
Các xét nghiệm máu:
- HBsAg: Phát hiện kháng nguyên bề mặt virus – dấu hiệu nhiễm bệnh.
- Anti-HBs: Kiểm tra kháng thể miễn dịch sau tiêm vaccine hoặc sau khi khỏi bệnh.
- Anti-HBc: Phát hiện kháng thể lõi – chỉ điểm từng nhiễm virus.
- HBeAg: Đánh giá mức độ hoạt động và khả năng lây truyền của virus.
Các phương pháp chẩn đoán khác:
- Siêu âm gan: Kiểm tra mức độ tổn thương gan.
- Sinh thiết gan: Phân tích mô gan để đánh giá tổn thương hoặc xơ hóa.
6. Phòng Ngừa Viêm Gan B
Tiêm vắc xin là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất:
- Trẻ sơ sinh nên được tiêm mũi đầu trong vòng 24 giờ sau sinh.
- Các mũi tiếp theo theo lịch tiêm chủng mở rộng (2–3–4 tháng tuổi).
- Người lớn và người có nguy cơ cao nên tiêm chủng theo hướng dẫn bác sĩ.
Các biện pháp phòng tránh khác:
- Không dùng chung kim tiêm, đồ dùng cá nhân
- Quan hệ tình dục an toàn
- Lựa chọn cơ sở xăm, làm đẹp uy tín
- Đeo găng tay khi tiếp xúc với máu hoặc vết thương
7. Điều Trị Viêm Gan B
Hiện chưa có thuốc tiêu diệt hoàn toàn virus HBV. Mục tiêu điều trị là kiểm soát và ức chế virus, hạn chế tổn thương gan và ngăn ngừa biến chứng.
Các phương pháp điều trị bao gồm:
- Dùng thuốc kháng virus: Lamivudine, Tenofovir, Entecavir, hoặc Interferon. Người bệnh có thể phải dùng thuốc suốt đời.
- Theo dõi chức năng gan: Kiểm tra định kỳ để đánh giá tiến triển bệnh.
- Chế độ sinh hoạt lành mạnh: Hạn chế rượu bia, ăn uống khoa học, tập luyện thể thao.
- Ghép gan: Áp dụng trong trường hợp xơ gan hoặc ung thư gan nặng.
Các phương pháp hỗ trợ điều trị mới:
- Liệu pháp truyền máu mang ozone: Làm sạch máu bằng ozone, giúp kiểm soát virus.
- Phương pháp lọc virus ra khỏi máu: Phân tích, cách ly và phá hủy cấu trúc virus, hạn chế tái sinh.
Kết Luận
Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể tồn tại suốt đời và dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng. Việc tiêm phòng vắc xin, sàng lọc định kỳ và điều trị đúng cách sẽ giúp kiểm soát hiệu quả virus và bảo vệ gan. Nếu thuộc nhóm nguy cơ hoặc có triệu chứng nghi ngờ, bạn nên đến cơ sở y tế uy tín để được tư vấn và xét nghiệm kịp thời.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
