Sốt Xuất Huyết Là Gì?
Sốt xuất huyết (Dengue fever) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, có thể gây thành dịch lớn với nguy cơ tử vong cao nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Virus này được truyền từ người bệnh sang người lành thông qua vết đốt của muỗi vằn Aedes aegypti – loài muỗi hoạt động mạnh vào ban ngày.
Virus Dengue tồn tại dưới 4 chủng huyết thanh chính: DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4. Ở Việt Nam, cả 4 chủng đều có thể lưu hành đồng thời, do đó một người có thể bị nhiễm nhiều lần với các chủng virus khác nhau, và mỗi lần tái nhiễm có thể nguy hiểm hơn lần trước.
Nguyên Nhân Gây Bệnh Sốt Xuất Huyết
Nguyên nhân chính gây sốt xuất huyết là do virus Dengue truyền qua muỗi vằn Aedes aegypti và Aedes albopictus mang virus. Muỗi cái khi hút máu người bệnh sẽ nhiễm virus, sau đó truyền virus sang người khỏe mạnh qua các lần đốt tiếp theo. Nguồn lây bệnh chủ yếu là từ người bệnh đang trong giai đoạn phát tán virus.
Ngoài ra, các nghiên cứu còn phát hiện virus Dengue tồn tại ở một số loài động vật như khỉ ở Malaysia, tuy nhiên chưa xác định rõ vai trò trong truyền bệnh ở người.
Đối Tượng Nào Dễ Mắc Sốt Xuất Huyết?
Mọi người ở mọi lứa tuổi đều có nguy cơ mắc sốt xuất huyết khi bị muỗi mang mầm bệnh đốt. Đặc biệt, những người đã từng mắc một chủng virus Dengue vẫn có thể bị tái nhiễm với các chủng khác và thường có biểu hiện bệnh nặng hơn.
Các nhóm dễ bị tổn thương bao gồm trẻ em, người già, người có hệ miễn dịch yếu và những người sống trong khu vực có dịch bệnh đang bùng phát.
Triệu Chứng và Biểu Hiện Của Bệnh Sốt Xuất Huyết
Sốt Xuất Huyết Thể Nhẹ
Ở thể nhẹ, bệnh thường có các triệu chứng sau:
- Sốt cao đột ngột kéo dài từ 4 đến 7 ngày.
- Đau đầu dữ dội, đau sau hốc mắt.
- Đau cơ, đau xương khớp.
- Buồn nôn, nôn ói.
- Phát ban đỏ hoặc xuất hiện các nốt ban nhỏ trên da.
- Mệt mỏi, chán ăn.
Với chăm sóc đúng cách, sốt xuất huyết thể nhẹ thường tự khỏi sau khoảng 1 tuần.
Sốt Xuất Huyết Thể Nặng (Sốt Xuất Huyết Dengue Nặng)
Nếu không được xử trí kịp thời, bệnh có thể tiến triển sang thể nặng với các dấu hiệu cảnh báo như:
- Xuất hiện các chấm xuất huyết hoặc vết bầm trên da, đặc biệt ở tay, chân và thân mình.
- Chảy máu mũi, chảy máu chân răng.
- Nôn ra máu hoặc đi ngoài ra phân có máu, dấu hiệu xuất huyết nội tạng.
- Đau bụng dữ dội, chân tay lạnh ẩm, da tái nhợt.
- Mệt lả, li bì, có thể dẫn đến choáng hoặc sốc do mất máu.
- Người bệnh có thể tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Phân Biệt Phát Ban Trong Sốt Xuất Huyết
Phát ban do sốt xuất huyết thường xuất hiện sau khi sốt từ 3-5 ngày với các đặc điểm như:
- Ban đỏ mảng hoặc từng đốm nhỏ, thường bắt đầu từ mặt, thân mình rồi lan ra tay, chân.
- Ban có thể gây ngứa nhẹ hoặc không ngứa.
- Vùng da có thể có những chấm xuất huyết nhỏ li ti (xuất huyết dưới da).
Cách Chẩn Đoán Bệnh Sốt Xuất Huyết
Để xác định chính xác sốt xuất huyết, bệnh nhân cần thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu tại bệnh viện như:
- Xét nghiệm kháng nguyên NS1 trong 5 ngày đầu tiên của bệnh.
- Xét nghiệm huyết thanh MAC-ELISA để tìm kháng thể IgM từ ngày thứ 5 trở đi.
- Xét nghiệm PCR phát hiện trực tiếp vật liệu di truyền của virus Dengue.
- Phân lập virus Dengue từ mẫu bệnh phẩm.
Phòng Ngừa Sốt Xuất Huyết Hiệu Quả
Phòng bệnh vẫn là biện pháp quan trọng nhất để hạn chế dịch bệnh bùng phát, đặc biệt trong mùa mưa. Một số biện pháp phòng chống bao gồm:
- Diệt trừ muỗi và lăng quăng bằng cách loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng như chum, vại, chai lọ.
- Thường xuyên thay nước bình hoa, thả cá hoặc dùng hóa chất diệt bọ gậy trong các vật dụng chứa nước.
- Che chắn nhà cửa kỹ càng, sử dụng màn chống muỗi khi ngủ, kể cả ban ngày.
- Mặc quần áo dài tay, sử dụng thuốc xua muỗi, bình xịt muỗi hoặc các thiết bị điện chống muỗi.
- Tích cực phối hợp với các chương trình phun hóa chất diệt muỗi do ngành y tế tổ chức.
Điều Trị Sốt Xuất Huyết Như Thế Nào?
Hiện nay, chưa có thuốc đặc trị nào dành riêng cho bệnh sốt xuất huyết. Việc điều trị chủ yếu tập trung vào chăm sóc triệu chứng và phòng tránh biến chứng nguy hiểm.
Đối với sốt xuất huyết thể nhẹ:
- Người bệnh có thể điều trị tại nhà nhưng cần được theo dõi sát sao.
- Nghỉ ngơi tuyệt đối, tránh vận động mạnh.
- Uống nhiều nước, nước hoa quả, nước bù điện giải để tránh mất nước.
- Dùng thuốc hạ sốt Paracetamol theo đúng liều lượng, không dùng Aspirin, Ibuprofen hay các thuốc kháng viêm không steroid để tránh nguy cơ xuất huyết.
- Ăn uống đủ dinh dưỡng với các thức ăn mềm, dễ tiêu.
Khi nào cần đi khám và nhập viện?
- Khi có dấu hiệu cảnh báo như chảy máu, đau bụng dữ dội, nôn nhiều, mệt lả, hôn mê hoặc da lạnh ẩm.
- Các biến chứng xuất huyết, sốc do mất máu cần được cấp cứu ngay.
Người bệnh nên đến ngay các cơ sở y tế để được theo dõi và điều trị kịp thời nhằm tránh nguy cơ tử vong hoặc di chứng nghiêm trọng.
Sốt xuất huyết là căn bệnh nguy hiểm, có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách. Việc nắm rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, cũng như các biện pháp phòng tránh và điều trị là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng. HGSG PHARMA khuyến khích bạn chủ động phòng ngừa bằng cách loại bỏ nơi sinh sản của muỗi và duy trì thói quen sinh hoạt khoa học, đồng thời luôn cảnh giác với các dấu hiệu bệnh để đi khám kịp thời.
Nếu cần tư vấn thêm hoặc hỗ trợ mua các sản phẩm phòng chống muỗi an toàn và hiệu quả, vui lòng liên hệ HGSG PHARMA để được phục vụ chu đáo.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
