Hẹp Môn Vị: Tổng quan, nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị

Đây là một bệnh lý có thể gặp ở cả trẻ sơ sinh (do bẩm sinh) và người lớn (do biến chứng loét, ung thư).

Các nguyên nhân gây hẹp môn vị

• Nguyên nhân bẩm sinh: thường gặp ở đối tượng trẻ em, trẻ có môn vị bị hẹp bẩm sinh khiến bệnh phát sinh khi có điều kiện.
• Nguyên nhân lành tính: do sẹo chích hẹp do loét ở môn vị hay tá tràng.
• Nguyên nhân ác tính: đây là nguyên nhân phổ biến hơn cả, chủ yếu là do biến chứng từ các bệnh dạ dày và tá tràng gây nên. Cũng có một số bệnh nhân bị ung thư hang vị hoặc ung thư môn vị dẫn đến biến chứng.

Ngoài ra, tình trạng này cũng có thể xuất hiện khi bệnh nhân bị polyp môn vị, sẹo môn vị do bỏng, hoặc do nguyên nhân ngoài dạ dày…

Những người bị một trong các bệnh sau đây dễ bị hẹp môn vị:

• Hay gặp nhất là loét dạ dày tá tràng, đặc biệt là vết loét ở bờ cong nhỏ gần môn vị.
• Hẹp môn vị còn do sự viêm nhiễm tại ổ loét phối hợp với tình trạng phù nề niêm mạc dẫn đến chít hẹp lòng tá tràng, môn vị.
• Các trường hợp ít gặp hơn gồm: ung thư hang vị dạ dày, loét hoặc khối u sùi, cùng với thành dạ dày bị thâm nhiễm cộm lên làm hẹp lòng hang vị gây hẹp môn vị. Trường hợp này, hẹp môn vị diễn ra từ từ, ngày càng hẹp dần theo sự phát triển của khối ung thư. Polyp ở môn vị hay gần môn vị tụt xuống lòng môn vị gây hẹp.
• Niêm mạc dạ dày bị sa tụt xuống môn vị. Phì đại môn vị ở người lớn. Các bệnh: lao, giang mai gây loét hẹp môn vị; u đầu tụy, ung thư đầu tụy đè vào gây hẹp môn vị.

Triệu chứng của hẹp môn vị theo giai đoạn

Hẹp môn vị tiến triển qua ba giai đoạn rõ rệt, từ nhẹ đến nặng:

Chẩn đoán và Phòng ngừa

Chẩn đoán xác định

Chẩn đoán hẹp môn vị chủ yếu dựa vào các dấu hiệu thực thể, hình ảnh và nội soi:

• Triệu chứng lâm sàng: Đau bụng, nôn thức ăn cũ, phải móc họng để nôn dễ chịu.
• Thăm khám thực thể: Dấu hiệu Bouveret và hiện tượng lắc óc ách lúc đói (dạ dày chứa dịch và thức ăn ứ đọng).
• X-quang: Chụp X-quang có cản quang thấy dạ dày giãn to, thức ăn ứ đọng và vẫn còn thuốc cản quang (Barit) sau 6 giờ.

Phòng ngừa hẹp môn vị

Biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất là phòng tránh loét dạ dày tá tràng và các bệnh lý gây hẹp khác:

• Ăn uống và sinh hoạt điều độ: Ăn chậm, nhai kỹ, ăn đúng bữa, tránh bỏ bữa.
• Hạn chế thực phẩm kích thích: Không ăn nhiều thức ăn có vị chua dễ gây viêm loét (dưa, cà muối, me, chanh).
• Loại bỏ chất kích thích: Hạn chế hút thuốc, uống rượu, không uống chè đặc, cà phê đặc.
• Tránh mọi căng thẳng tinh thần, không làm việc nặng ngay sau khi ăn.
• Khám sức khỏe định kỳ: Phát hiện sớm và điều trị dứt điểm các bệnh lý như ung thư dạ dày, polyp, lao, u đầu tụy – những nguyên nhân tiềm ẩn gây chít hẹp.

Phương pháp điều trị

Tùy nguyên nhân hẹp môn vị cơ năng hay thực thể mà có phương pháp điều trị khác nhau. Hẹp môn vị cơ năng chỉ cần điều trị nội khoa. Hẹp môn vị do nguyên nhân thực thể thường cần dùng đến phẫu thuật. Có hai phương pháp phẫu thuật phổ biến là mổ hở và nội soi.

• Nội soi làm nở môn vị : Đôi khi môn vị có thể được nới ra mà không cần phẫu thuật bằng cách đặt bong bóng. Trong thủ thuật này, bác sĩ đặt một ống dẫn có bong bóng ở đầu vào dạ dày thông qua đường miệng. Bong bóng sau đó được bơm lên và kéo dãn môn vị để môn vị mở ra. Cả trẻ em và người lớn thường sẽ hồi phục tốt sau khi phẫu thuật.
• Mổ hở: Mổ hở là để mổ cơ môn vị, cắt bỏ phần môn vị bị phù và dày. Phẫu thuật mở môn vị hoặc làm giãn môn vị thường có kết quả tốt.

Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.