Tổng quan về bệnh lao ruột
Nguyên nhân và đối tượng nguy cơ
Bệnh lao ruột có thể phát sinh từ hai con đường chính:
- Lao ruột nguyên phát: Vi khuẩn lao xâm nhập vào cơ thể qua đường ăn uống, thường là do sử dụng sữa tươi, các sản phẩm từ sữa chưa qua xử lý, hoặc thực phẩm, nước uống bị nhiễm khuẩn. Vi khuẩn sinh sôi và gây bệnh trực tiếp tại ruột, sau đó có thể lây lan sang các bộ phận khác.
- Lao ruột thứ phát: Đây là nguyên nhân phổ biến hơn, xảy ra ở những bệnh nhân đã mắc các thể lao khác như lao phổi, lao màng bụng. Vi khuẩn lao từ các cơ quan này di chuyển đến và gây bệnh ở đường ruột. Nhờ lớp vỏ phospholipid bảo vệ, vi khuẩn lao có thể sống sót qua dịch vị dạ dày và tấn công các vùng như hồi tràng, tá tràng, gây ra các tổn thương đặc trưng.
Các đối tượng có nguy cơ mắc bệnh lao ruột cao bao gồm:
- Người bị suy giảm miễn dịch: Bệnh nhân HIV/AIDS, người đang điều trị các bệnh tự miễn bằng corticosteroid hoặc các thuốc ức chế miễn dịch.
- Người mắc bệnh nền: Bệnh nhân đái tháo đường, ung thư.
- Người sống trong môi trường không vệ sinh: Hạn chế tiếp xúc với môi trường ô nhiễm.
- Người trong độ tuổi lao động: Phổ biến nhất từ 30 – 55 tuổi.
Triệu chứng của bệnh lao ruột
Triệu chứng của bệnh lao ruột thường không rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến bệnh nhân khó phát hiện sớm. Bệnh thường được chẩn đoán khi đã tiến triển. Các triệu chứng chính bao gồm:
Triệu chứng cơ năng
- Đối với dấu hiệu thuộc nhóm này sẽ có các dấu hiệu của bệnh lý đường tiêu hóa cụ thể như sau:
- Bệnh nhân cảm thấy buồn nôn, tiếp đến là đau bụng toàn phần hoặc từng vùng và đau nhiều nhất là ở hố chậu phải.
- Rối loạn đại tiện: Bệnh nhân thường xuyên đối mặt với tình trạng tiêu chảy, phân có thể lẫn máu hoặc có trường hợp bị táo bón xen lẫn tiêu chảy và tình trạng này xuất hiện nhiều hơn khi bệnh nhân bị loét ruột.
- Người bệnh cảm thấy đầy hơi, sôi bụng nhẹ tại vùng hố chậu phải.
- Đường ruột bị tắc nghẽn do hẹp sưng khiến bụng đau quặn lại và sôi bụng mạnh hơn.
Triệu chứng toàn thân
Người bệnh có những biểu hiện sau:
- Mệt mỏi, sụt cân và suy nhược cơ thể.
- Sốt nhẹ đặc biệt là vào buổi chiều tối giống với biểu hiện của bệnh lao.
- Đổ mồ hôi vào ban đêm.
Khi cảm thấy cơ thể mình có những dấu hiệu bất thường và nghi ngờ mắc bệnh lao này nên tới bệnh viện để được chẩn đoán và phát hiện bệnh để chữa trị kịp thời. Nếu để lâu sẽ gây nên những biến chứng nghiêm trọng.
Chẩn đoán và phương pháp điều trị
Chẩn đoán
Để chẩn đoán bệnh lao ruột, bác sĩ thường kết hợp nhiều phương pháp:
- Xét nghiệm máu: Giúp phát hiện thiếu máu, tăng tế bào lympho và tốc độ lắng hồng cầu cao.
- Chụp X-quang: Chụp X-quang ngực để tìm dấu hiệu lao phổi, chụp X-quang ruột sau khi thụt tháo hoặc uống thuốc cản quang.
- Siêu âm, CT: Giúp loại trừ các khối u và quan sát tổn thương ruột.
- Nội soi: Quan sát trực tiếp các tổn thương ở hồi manh tràng và lấy mẫu sinh thiết để xét nghiệm mô bệnh học.
Điều trị
Mục tiêu của điều trị là tiêu diệt vi khuẩn lao và phục hồi tổn thương.
- Điều trị nội khoa: Đây là phương pháp điều trị chủ yếu, bao gồm việc sử dụng thuốc kháng lao theo phác đồ của bác sĩ. Đồng thời, bệnh nhân cần tuân thủ chế độ dinh dưỡng hợp lý, ăn đủ chất đạm và vitamin.
- Điều trị ngoại khoa: Phẫu thuật chỉ được chỉ định khi bệnh đã có biến chứng nghiêm trọng như tắc ruột, thủng ruột, hoặc xuất huyết tiêu hóa nặng. Hơn 80% trường hợp biến chứng cần can thiệp bằng phương pháp này.
Phòng ngừa
Để phòng ngừa bệnh lao ruột, cần thực hiện các biện pháp sau:
- Giữ vệ sinh tay trước khi ăn uống.
- Đảm bảo thực phẩm sạch, nấu chín.
- Tránh sử dụng sữa tươi hoặc các chế phẩm từ sữa chưa qua xử lý.
- Hạn chế tiếp xúc với môi trường ô nhiễm.
- Tuyệt đối không tự ý sử dụng các thuốc gây suy giảm miễn dịch như corticoid.
Bệnh lao ruột là một bệnh lý nguy hiểm có thể lây lan và gây biến chứng nghiêm trọng. Do đó, việc phát hiện sớm và tuân thủ điều trị là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
