Tổng quan về bệnh Crohn
Mặc dù hiện tại không có phương pháp điều trị dứt điểm, nhưng việc kiểm soát và điều trị có thể giúp giảm đáng kể các triệu chứng, mang lại sự thuyên giảm lâu dài, giúp người bệnh có cuộc sống tốt hơn.
Triệu chứng của bệnh Crohn
Các triệu chứng của bệnh Crohn có thể khác nhau tùy thuộc vào vị trí và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Các triệu chứng chính thường gặp bao gồm:
- Tiêu chảy, có thể có máu.
- Đau quặn bụng (hạ sườn phải, hố chậu phải).
- Mệt mỏi.
- Sốt.
- Chán ăn và sút cân.
- Cảm giác muốn đi đại tiện mặc dù ruột đã trống rỗng.
- Các triệu chứng khác:
- Thiếu máu: Do mất máu mạn tính.
- Táo bón.
- Đau khớp
- Biểu hiện ngoài da như loét miệng, ban đỏ nốt, viêm mủ da, sưng nướu.
Nguyên nhân và đối tượng nguy cơ
Nguyên nhân
Nguyên nhân chính xác của bệnh Crohn đến nay vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng các yếu tố di truyền và hệ miễn dịch đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển bệnh.
- Hệ miễn dịch: Một số giả thuyết cho rằng virus hoặc vi khuẩn có thể kích hoạt một phản ứng miễn dịch bất thường, khiến hệ miễn dịch tấn công nhầm vào các tế bào của đường tiêu hóa.
- Di truyền: Bệnh Crohn có xu hướng di truyền và phổ biến hơn ở những gia đình có tiền sử mắc bệnh.
Đối tượng nguy cơ
Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh Crohn bao gồm:
- Tuổi tác. Bệnh Crohn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng độ tuổi có khả năng mắc bệnh cao nhất là khoảng 30 tuổi.
- Chủng tộc. Mặc dù bệnh Crohn có thể ảnh hưởng đến bất kỳ nhóm chủng tộc nào, nhưng người ta thấy rằng người da trắng và người gốc Đông Âu (Ashkenazi) có nguy cơ mắc bệnh cao nhất. Tuy nhiên, hiện nay, tỷ lệ mắc bệnh Crohn đang gia tăng ở những người da đen sống ở Bắc Mỹ và Vương quốc Anh.
- Tiền sử gia đình. Có đến 1/5 người mắc bệnh Crohn có thành viên gia đình mắc bệnh này.
- Hút thuốc lá. Hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát và quan trọng nhất để phát triển bệnh Crohn. Hút thuốc cũng khiến bệnh nặng hơn và nguy cơ người bệnh phải phẫu thuật cao hơn.
- Thuốc chống viêm không steroid.
- Nếu người bệnh sống ở khu vực thành thị hoặc công nghiệp, có nhiều khả năng sẽ mắc bệnh Crohn. Điều này cho thấy các yếu tố môi trường, bao gồm chế độ ăn nhiều chất béo hoặc thực phẩm chế biến sẵn đóng một vai trò quan trọng khiến nguy cơ mắc bệnh Crohn tăng lên.
Chẩn đoán và phương pháp điều trị
Chẩn đoán
Để chẩn đoán bệnh Crohn, bác sĩ sẽ kết hợp nhiều phương pháp khác nhau:
- Xét nghiệm:
- Xét nghiệm máu: Giúp phát hiện các dấu hiệu viêm và thiếu máu.
- Xét nghiệm phân: Phát hiện máu trong đường tiêu hóa.
- Nội soi:
- Nội soi đường tiêu hóa trên: Kiểm tra thực quản, dạ dày và tá tràng.
- Nội soi đại tràng: Kiểm tra ruột già và một phần cuối ruột non.
- Chụp hình ảnh: Chụp CT hoặc MRI có thể được sử dụng để đánh giá tình trạng viêm và tổn thương bên trong.
- Sinh thiết: Lấy mẫu mô trong quá trình nội soi để phân tích, giúp xác nhận chẩn đoán.
Điều trị
Mục tiêu của điều trị là kiểm soát viêm, giảm triệu chứng, và hạn chế biến chứng. Vì chưa có cách chữa khỏi hoàn toàn, người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị lâu dài.
- Thuốc chống viêm. Các loại thuốc này làm giảm viêm, nhưng chúng nhắm vào hệ thống miễn dịch của người bệnh nên cũng tạo ra các chất gây viêm. Đối với một số người, nếu kết hợp các loại thuốc này lại thì hiệu quả hơn so với chỉ sử dụng đơn lẻ một loại thuốc đơn thuần.
- Thuốc ức chế miễn dịch.
- Thuốc kháng sinh có thể làm giảm lượng thoát nước và đôi khi chữa lành lỗ rò và áp xe ở những người mắc bệnh Crohn. Một số nhà nghiên cứu cũng nghĩ rằng thuốc kháng sinh giúp giảm vi khuẩn đường ruột có hại có thể đóng vai trò kích hoạt hệ thống miễn dịch đường ruột, dẫn đến viêm.
- Chống tiêu chảy. Một chất thực phẩm chức năng bổ sung chất xơ giúp làm giảm các triệu chứng của tiêu chảy nhẹ đến trung bình bằng cách làm tăng số lượng phân lên.
- Thuốc giảm đau. Đối với cơn đau nhẹ, bác sĩ có thể khuyên dùng acetaminophen (Tylenol, các loại khác) – nhưng không phải là thuốc giảm đau thông thường khác, chẳng hạn như ibuprofen, naproxen natri (Aleve).
- Bổ sung sắt. Nếu người bệnh bị chảy máu đường ruột mãn tính, có thể dẫn tới thiếu máu do thiếu sắt và cần phải bổ sung sắt.
- Bệnh Crohn gây thiếu vitamin B-12, do đó người bệnh có thể được chỉ định tiêm Vitamin B-12, do Vitamin B-12 giúp ngăn ngừa thiếu máu, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển bình thường và rất cần thiết cho chức năng của dây thần kinh.
- Bổ sung canxi và vitamin D.
Phòng ngừa
Việc phòng ngừa bệnh Crohn hiệu quả nhất là chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng.
- Duy trì sức khỏe tiêu hóa: Ăn uống đủ chất, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều chất béo xấu.
- Giữ gìn vệ sinh: Vệ sinh môi trường sống để hạn chế vi khuẩn.
- Luyện tập thể dục: Nâng cao sức khỏe, tăng cường hệ miễn dịch.
Sau khi điều trị, ngay cả khi các triệu chứng đã thuyên giảm, người bệnh vẫn cần tái khám định kỳ để theo dõi, phát hiện sớm bệnh tái phát và ngăn ngừa biến chứng.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
