Tổng quan về xuất huyết não thất
Có hai dạng xuất huyết não thất chính:
- Xuất huyết não thất nguyên phát (PIVH): Máu chảy trực tiếp trong hệ thống não thất, thường gặp ở trẻ sinh non.
- Xuất huyết não thất thứ phát (SIVH): Do máu từ nhu mô não hoặc khoang dưới nhện tràn vào não thất (ví dụ: vỡ túi phình mạch não, tăng huyết áp, chấn thương).
Triệu chứng xuất huyết não thất
Các biểu hiện thường giống với đột quỵ não và thay đổi theo vị trí, mức độ xuất huyết:
- Đau đầu dữ dội, xuất hiện đột ngột
- Buồn nôn, nôn ói
- Rối loạn ý thức: lú lẫn, ngủ gà, hôn mê
- Yếu hoặc liệt nửa người
- Co giật
- Rối loạn ngôn ngữ (khó nói, khó hiểu lời nói)
- Rối loạn thị giác (mờ mắt, nhìn đôi, mất thị lực tạm thời)
👉 Hệ quả nguy hiểm nhất là giãn não thất cấp tính do tắc nghẽn lưu thông dịch não tủy, dẫn đến tăng áp lực nội sọ và nguy cơ tử vong cao.
Nguyên nhân gây xuất huyết não thất
Có 20–50% trường hợp không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng. Một số yếu tố thường gặp gồm:
- Chấn thương sọ não kín
- Dị dạng mạch máu não (thông động – tĩnh mạch, dị dạng bẩm sinh)
- Khối u trong não thất: u nhú, u tế bào thần kinh, u màng não thất...
- Phình động mạch não vỡ chảy vào não thất
- Bệnh lý mạch máu hiếm gặp: Moyamoya, rối loạn đông máu, bệnh tuyến yên...
- Lạm dụng thuốc kích thích giao cảm (cocaine, amphetamine)
Đối tượng nguy cơ cao
- Người trên 60 tuổi
- Người bị tăng huyết áp không kiểm soát
- Người mắc bệnh tim mạch, đột quỵ trước đó
- Người đang dùng thuốc chống đông, chống kết tập tiểu cầu
- Người có tiền sử gia đình bị bệnh mạch máu não
Chẩn đoán xuất huyết não thất
Các phương pháp thường dùng:
- Khám lâm sàng: đánh giá triệu chứng thần kinh
- Chụp CT Scan sọ não: phát hiện nhanh vị trí, mức độ xuất huyết
- Chụp MRI não: cung cấp hình ảnh chi tiết hơn
- Xét nghiệm dịch não tủy: phân biệt với viêm màng não khi cần
- Xét nghiệm máu: kiểm tra đông máu, chức năng gan thận, mỡ máu
Phòng ngừa xuất huyết não thất
- Kiểm soát huyết áp ổn định
- Ăn uống lành mạnh, giảm cholesterol máu
- Tránh rượu bia, thuốc lá, chất kích thích
- Tập thể dục đều đặn, duy trì cân nặng hợp lý
- Kiểm soát đường huyết (ở bệnh nhân tiểu đường)
- Đeo mũ bảo hiểm, dây an toàn để tránh chấn thương sọ não
- Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt ở người có bệnh tim mạch
Điều trị xuất huyết não thất
Đây là tình trạng cấp cứu thần kinh, cần xử trí nhanh:
Điều trị nội khoa:
- Ổn định đường thở, huyết áp, nhịp tim
- Thuốc chống phù não, giảm áp lực nội sọ
- Thuốc cầm máu, điều chỉnh rối loạn đông máu
- Thuốc chống co giật khi cần
Điều trị phẫu thuật:
- Dẫn lưu não thất: giảm áp lực nội sọ, dẫn lưu máu và dịch
- Lấy khối máu tụ: loại bỏ máu đông lớn trong não
- Can thiệp nội mạch: xử lý dị dạng mạch máu hoặc phình động mạch
- Kỹ thuật mới: dẫn lưu não thất kết hợp bơm thuốc tiêu sợi huyết Alteplase dưới hướng dẫn Navigation giúp rút ngắn thời gian mổ, giảm di chứng và phục hồi nhanh hơn
Xuất huyết não thất là một biến chứng thần kinh nặng, có thể gây tử vong nếu không cấp cứu kịp thời. Nhận biết triệu chứng sớm và đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức là yếu tố sống còn.
👉 Chủ động phòng ngừa bằng kiểm soát huyết áp, lối sống lành mạnh và tránh chấn thương sọ não sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
