Tổng quan về bệnh viêm màng não
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, viêm màng não có thể để lại nhiều biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa đến tính mạng. Chính vì vậy, việc hiểu rõ về nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị là vô cùng quan trọng.
Các loại viêm màng não thường gặp
Viêm màng não được phân loại dựa trên tác nhân gây bệnh, bao gồm:
- Viêm màng não do não mô cầu
- Viêm màng não do phế cầu khuẩn
- Viêm màng não do virus đường ruột
- Viêm màng não do vi khuẩn Haemophilus influenzae týp B (Hib)
- Ngoài ra còn có viêm màng não do nấm và ký sinh trùng (ít gặp hơn).
Biến chứng của viêm màng não
Hầu hết bệnh nhân có thể hồi phục nếu được điều trị sớm. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, viêm màng não có thể dẫn đến:
- Mất thính giác
- Tổn thương não
- Trí nhớ suy giảm, chậm phát triển trí tuệ
- Động kinh, co giật
- Rối loạn vận động, dáng đi bất thường
- Suy thận, sốc
- Nguy hiểm nhất là tử vong
Đặc biệt, trẻ sơ sinh và người có hệ miễn dịch kém là nhóm dễ gặp biến chứng nặng.
Triệu chứng viêm màng não
Ở người lớn
Một số dấu hiệu điển hình của bệnh:
- Sốt cao đột ngột
- Đau đầu dữ dội
- Buồn nôn, nôn vọt
- Cứng cổ, đau gáy
- Nhạy cảm với ánh sáng
- Buồn ngủ, khó tỉnh táo
- Lú lẫn, hôn mê
- Co giật
Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
Triệu chứng thường khó nhận biết do trẻ chưa biết diễn đạt:
- Sốt cao
- Quấy khóc, khó dỗ
- Ngủ li bì, mệt mỏi, da tái xanh
- Ăn bú kém
- Thóp phồng
- Gáy cứng, co giật
👉 Nếu thấy trẻ có những biểu hiện bất thường trên, cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay.
Nguyên nhân gây bệnh viêm màng não
Có hai nhóm chính:
- Viêm màng não do virus: thường tự khỏi sau 7–10 ngày, ít nguy hiểm, điều trị chủ yếu là giảm triệu chứng.
- Viêm màng não do vi khuẩn: rất nguy hiểm, tiến triển nhanh, có thể gây tử vong chỉ sau 24 giờ.
Các tác nhân thường gặp:
- Vi khuẩn não mô cầu, phế cầu, Hib
- Liên cầu lợn (hay gặp ở người ăn tiết canh, giết mổ lợn)
- Nấm (cryptococcus, candida…)
- Ký sinh trùng (thường gặp ở vùng nhiệt đới, người ăn rau sống, thịt chưa chín kỹ).
Yếu tố nguy cơ mắc bệnh viêm màng não
- Người có hệ miễn dịch suy yếu (HIV/AIDS, hóa trị, ghép tạng…)
- Trẻ nhỏ, người cao tuổi
- Phụ nữ mang thai (nguy cơ nhiễm vi khuẩn Listeria)
- Người sống trong môi trường tập thể (ký túc xá, doanh trại, trường học…)
- Người thường xuyên tiếp xúc với động vật
- Chưa tiêm phòng đầy đủ vắc xin phòng viêm màng não.
Chẩn đoán bệnh viêm màng não
Bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm để xác định chính xác:
- Chọc dò tủy sống để xét nghiệm dịch não tủy (glucose, protein, bạch cầu, PCR…)
- Xét nghiệm máu (CRP, Procalcitonin, số lượng bạch cầu…)
- Chụp CT, MRI để đánh giá biến chứng.
Cách điều trị viêm màng não
Người bệnh cần được nhập viện ngay lập tức để theo dõi và điều trị kịp thời.
Nguyên tắc điều trị:
- Điều trị nguyên nhân:
- Dùng kháng sinh nếu do vi khuẩn
- Dùng kháng virus nếu do virus
- Dùng kháng nấm nếu do nấm
- Chống phù não, giảm áp lực nội sọ: Dexamethasone hoặc các loại corticoid khác
- Điều trị triệu chứng: hạ sốt, giảm đau, chống nôn, bù dịch, dinh dưỡng hỗ trợ.
Phòng ngừa viêm màng não hiệu quả
- Tiêm vắc xin đầy đủ: vắc xin não mô cầu (BC, ACYW), phế cầu, Hib, cùng các vắc xin MMR (sởi, quai bị, rubella) và thủy đậu.
- Giữ vệ sinh cá nhân: rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho/hắt hơi, không dùng chung đồ dùng cá nhân.
- Ăn uống an toàn: tránh ăn tiết canh, thực phẩm sống hoặc tái.
- Tăng cường hệ miễn dịch: tập luyện thể dục, ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngủ đủ giấc.
- Giữ khoảng cách với người bệnh ít nhất 1m để hạn chế lây nhiễm qua đường hô hấp.
Viêm màng não là căn bệnh nguy hiểm, có thể dẫn đến tử vong hoặc để lại nhiều biến chứng nặng nề nếu không được điều trị kịp thời. Tuy nhiên, chúng ta hoàn toàn có thể giảm thiểu nguy cơ bằng việc tiêm phòng vắc xin, giữ vệ sinh tốt và duy trì lối sống lành mạnh.
👉 Nếu bạn hoặc người thân xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ viêm màng não, hãy đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
