1. Sa sút trí tuệ do mạch máu não là gì?
Sa sút trí tuệ do mạch máu não là tình trạng suy giảm khả năng tư duy, ghi nhớ, tổ chức và lập kế hoạch… do tổn thương não từ việc giảm lưu lượng máu đến các vùng não quan trọng.
Bệnh thường xảy ra sau đột quỵ gây tắc mạch máu não, nhưng cũng có thể hình thành từ những tổn thương mạch máu nhỏ lặp đi lặp lại hoặc thiếu oxy và dưỡng chất đến não.
Các yếu tố nguy cơ tim mạch như cao huyết áp, cholesterol cao, hút thuốc lá cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Theo thời gian, tổn thương này ảnh hưởng đến chức năng nhận thức, gây ra tình trạng mất trí nhớ dạng mạch máu.
2. Triệu chứng của sa sút trí tuệ do mạch máu não
Tùy thuộc vào vùng não bị ảnh hưởng, người bệnh có thể gặp các triệu chứng:
- Lú lẫn, mất phương hướng
- Khó khăn trong ngôn ngữ và trí nhớ
- Đi đứng không vững, dễ té ngã
- Tiểu rắt, tiểu gấp hoặc mất kiểm soát tiểu tiện
- Thay đổi tính cách, cảm xúc thất thường
- Giảm khả năng tổ chức tư duy, khó theo dõi nhiều việc cùng lúc
Khác với Alzheimer – nơi mất trí nhớ là triệu chứng sớm, người bị sa sút trí tuệ mạch máu thường suy giảm trí nhớ ở giai đoạn sau, khi tổn thương não đã lan rộng hơn.
3. Nguyên nhân gây sa sút trí tuệ do mạch máu não
3.1. Do đột quỵ
- Tắc hẹp hoặc nứt vỡ mạch máu não làm gián đoạn dòng máu, gây tổn thương não
- Cục máu đông hình thành tại não hoặc di chuyển từ tim lên não
- Khoảng 20% bệnh nhân sau đột quỵ có thể phát triển chứng sa sút trí tuệ trong vòng 6 tháng
3.2. Do tổn thương mạch máu nhỏ dưới vỏ não
- Xảy ra âm thầm qua nhiều năm do cao huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch không kiểm soát
- Gây ảnh hưởng đến vùng não dưới vỏ, làm giảm chức năng nhận thức
4. Đối tượng nguy cơ cao
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh:
- Tuổi tác cao (hiếm gặp trước 65 tuổi, gia tăng mạnh sau tuổi 80)
- Tiền sử đột quỵ hoặc các cơn thiếu máu não thoáng qua
- Xơ vữa động mạch khiến mạch máu hẹp và dễ hình thành cục máu đông
- Tăng huyết áp, làm mạch máu tổn thương và giảm tưới máu não
- Bệnh tiểu đường, làm hỏng thành mạch, tăng nguy cơ đột quỵ
- Hút thuốc lá, gây xơ cứng động mạch, tổn thương hệ mạch
- LDL Cholesterol cao, thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa
5. Cách phòng ngừa sa sút trí tuệ do mạch máu não
Để giảm nguy cơ mắc bệnh, nên:
- Duy trì huyết áp ổn định
- Giảm cholesterol thông qua chế độ ăn và sử dụng thuốc theo chỉ định
- Kiểm soát đường huyết, phòng ngừa tiểu đường
- Tăng cường vận động, duy trì lối sống lành mạnh
- Ngưng hút thuốc lá, hạn chế sử dụng rượu bia
6. Phương pháp điều trị hiện nay
Hiện chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn, tuy nhiên điều trị triệu chứng và kiểm soát tiến triển bệnh là hướng điều trị chính.
6.1. Sử dụng thuốc
Bác sĩ sẽ căn cứ vào tình trạng cụ thể để kê đơn thuốc phù hợp.
6.2. Thay đổi thói quen sinh hoạt
- Tuân thủ điều trị, tái khám định kỳ
- Môi trường sống yên tĩnh, an toàn, giúp bệnh nhân bớt kích động
- Động viên tinh thần từ gia đình, hỗ trợ cải thiện tâm lý
- Thông báo với bác sĩ khi có biểu hiện bất thường trong quá trình điều trị
6.3. Dinh dưỡng hợp lý
- Ăn uống đủ chất, tăng cường rau xanh, trái cây tươi
- Bổ sung omega-3 từ cá hồi, cá mòi, các loại hạt
- Hạn chế mỡ động vật, đường và thực phẩm chế biến sẵn
Kết luận
Sa sút trí tuệ do mạch máu não là một bệnh lý cần được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Việc kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như huyết áp, tiểu đường, cholesterol… cùng với một lối sống lành mạnh sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và làm chậm tiến triển của triệu chứng. Hãy chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ để bảo vệ chức năng não bộ của bạn.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
