Tổng quan về viêm tuyến giáp Hashimoto
Bệnh được bác sĩ người Nhật Hakaru Hashimoto mô tả lần đầu tiên vào năm 1912, và hiện là nguyên nhân phổ biến nhất gây suy giáp mạn tính tại Mỹ cũng như nhiều quốc gia khác.
Các tên gọi khác của bệnh gồm:
- Viêm giáp tự miễn mạn tính.
- Viêm giáp lympho bào mạn tính.
Triệu chứng viêm tuyến giáp Hashimoto
Bệnh tiến triển âm thầm trong nhiều năm và các triệu chứng thường xuất hiện khi tuyến giáp đã bị tổn thương nặng, dẫn đến suy giáp.
Các dấu hiệu thường gặp gồm:
- Mệt mỏi kéo dài, uể oải, buồn ngủ.
- Sợ lạnh, táo bón, da khô, mặt phù tròn.
- Tăng cân không rõ nguyên nhân dù ăn ít.
- Giọng khàn, trí nhớ giảm sút, phản xạ chậm.
- Đau, cứng cơ vùng vai, đùi.
- Ở nữ giới, dễ bị rối loạn kinh nguyệt hoặc rong kinh.
- Trầm cảm, giảm tập trung.
- Tuyến giáp có thể phì đại (to ra) hoặc teo nhỏ lại.
👉 Lưu ý: Phần lớn người bệnh chỉ phát hiện khi đi khám vì mệt mỏi kéo dài hoặc kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Nguyên nhân viêm tuyến giáp Hashimoto
Nguyên nhân chủ yếu của viêm tuyến giáp Hashimoto là do hệ miễn dịch rối loạn, tự tạo ra các kháng thể tấn công tuyến giáp (như anti-TPO, anti-Tg).
Khi các tế bào tuyến giáp bị phá hủy dần, lượng hormone tuyến giáp giảm xuống, gây ra tình trạng suy giáp vĩnh viễn.
Tuy nhiên, không phải ai mắc bệnh cũng bị suy giáp — ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể vẫn có chức năng tuyến giáp bình thường.
Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh viêm tuyến giáp Hashimoto
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:
Yếu tố cá nhân
- Giới tính: Nữ giới mắc bệnh nhiều gấp 10 lần nam giới.
- Tuổi tác: Thường gặp ở người trung niên và người cao tuổi.
- Tiền sử gia đình: Có người thân bị bệnh tuyến giáp hoặc bệnh tự miễn khác.
Bệnh lý liên quan
Những người mắc các bệnh tự miễn khác dễ mắc Hashimoto hơn, bao gồm:
- Bệnh Lupus ban đỏ.
- Tiểu đường type 1.
- Bệnh Celiac.
- Viêm khớp dạng thấp.
- Thiếu máu ác tính, hội chứng Sjogren, bệnh Addison.
Chẩn đoán viêm tuyến giáp Hashimoto
Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ sẽ kết hợp khám lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng như:
Xét nghiệm hormone tuyến giáp
- Đo TSH (hormone kích thích tuyến giáp) và T4, T3 trong máu.
- Nếu tuyến giáp hoạt động kém, TSH tăng, còn T4 giảm → gợi ý suy giáp.
Xét nghiệm kháng thể tự miễn
- Phát hiện kháng thể peroxidase tuyến giáp (anti-TPO) hoặc thyroglobulin (anti-Tg).
- Sự hiện diện của các kháng thể này giúp xác định bệnh Hashimoto.
Siêu âm tuyến giáp
- Hình ảnh siêu âm có thể cho thấy tuyến giáp to, giảm âm, mô không đồng nhất, giúp hỗ trợ chẩn đoán.
- Tuy nhiên, siêu âm không thể khẳng định hoàn toàn, chỉ có giá trị gợi ý.
Phòng ngừa viêm tuyến giáp Hashimoto
Do là bệnh tự miễn, hiện không có biện pháp phòng ngừa đặc hiệu. Tuy nhiên, người bệnh có thể giảm nguy cơ tiến triển nặng bằng cách:
- Tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ.
- Ăn uống khoa học, hạn chế thực phẩm chứa quá nhiều iod.
- Không tự ý bổ sung iod hoặc thực phẩm chức năng nếu chưa hỏi ý kiến chuyên gia.
- Phụ nữ mang thai nên bổ sung iod ở liều phù hợp — tránh thiếu hoặc thừa.
- Tăng cường rau xanh, hoa quả tươi, ngủ đủ giấc, tránh stress kéo dài.
Điều trị viêm tuyến giáp Hashimoto
Điều trị nội khoa (chính yếu)
- Sử dụng hormone tuyến giáp thay thế (L-thyroxin) với liều 80–100 µg/ngày.
- Uống một lần vào buổi sáng, trước ăn khoảng 30 phút.
- Mục tiêu: bổ sung hormone thiếu hụt và duy trì TSH ở mức bình thường.
⛔ Không nên dùng T3 vì thuốc có tác dụng mạnh, dễ gây hồi hộp, đánh trống ngực và phải chia liều nhiều lần trong ngày.
Điều trị phẫu thuật
- Chỉ định rất hiếm gặp, chỉ áp dụng khi tuyến giáp to chèn ép hoặc nghi ngờ ung thư.
Thuốc Corticoid
- Không có hiệu quả trong việc điều trị quá trình tự miễn.
- Chỉ dùng trong một số trường hợp viêm tuyến giáp có biểu hiện viêm cấp tính rõ.
Viêm tuyến giáp Hashimoto là bệnh tự miễn mạn tính gây suy giáp, tiến triển âm thầm và kéo dài. Việc phát hiện sớm thông qua xét nghiệm hormone và kháng thể giúp người bệnh được điều trị hiệu quả, ổn định lâu dài.
Duy trì chế độ sống lành mạnh, theo dõi định kỳ và dùng thuốc đúng chỉ định là yếu tố then chốt giúp kiểm soát bệnh, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.
Nếu bạn có các triệu chứng như mệt mỏi kéo dài, tăng cân bất thường, da khô, hoặc sợ lạnh — hãy đến cơ sở y tế để kiểm tra chức năng tuyến giáp kịp thời.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
