Viêm gan cấp là gì?
Gan là cơ quan quan trọng đảm nhiệm nhiều chức năng sống còn như thanh lọc độc tố, chuyển hóa dinh dưỡng, và dự trữ năng lượng. Vì vậy, bất kỳ tổn thương nào ở gan cũng đều ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe toàn thân.
Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, phần lớn người bệnh có thể hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, trường hợp chủ quan hoặc chẩn đoán muộn có thể dẫn đến suy gan cấp, xơ gan, thậm chí tử vong.
Triệu chứng của viêm gan cấp
Các dấu hiệu nhận biết viêm gan cấp thường xuất hiện đột ngột và dễ nhầm với các bệnh lý khác. Người bệnh cần lưu ý những triệu chứng phổ biến sau:
- Mệt mỏi, suy nhược: Cảm giác kiệt sức kéo dài, mất năng lượng, chán làm việc.
- Đau tức vùng hạ sườn phải: Cảm giác đau hoặc căng tức dưới sườn phải – vị trí của gan.
- Vàng da, vàng mắt: Dấu hiệu điển hình do tăng bilirubin trong máu, biểu hiện rõ trên da và lòng trắng mắt.
- Buồn nôn, nôn nhiều: Gan tổn thương ảnh hưởng đến tiêu hóa, gây buồn nôn, chán ăn.
- Nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu: Do sự ứ đọng dịch mật và bilirubin.
- Ngứa da, nổi mẩn: Chức năng giải độc gan suy giảm khiến độc tố tích tụ dưới da.
- Chán ăn, mất ngủ, sụt cân: Gan hoạt động kém làm rối loạn chuyển hóa, khiến cơ thể suy nhược.
- Các triệu chứng khác: Đau đầu, khó tiêu, giảm thị lực, mệt mỏi kéo dài.
Nguyên nhân gây viêm gan cấp
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến viêm gan cấp, trong đó phổ biến nhất là virus, rượu bia và thuốc:
Do virus
Là nguyên nhân hàng đầu. Có 6 loại virus viêm gan chính: A, B, C, D, E và G.
- Viêm gan A và E: Lây qua đường tiêu hóa, thường do ăn uống kém vệ sinh.
- Viêm gan B, C, D: Lây qua đường máu, tình dục, hoặc từ mẹ sang con. Trong đó, viêm gan B và C dễ chuyển sang mạn tính và gây xơ gan, ung thư gan.
Do thuốc và hóa chất: Một số thuốc kháng sinh, chống lao, giảm đau, hạ sốt nếu dùng sai liều có thể gây độc cho gan.
Do rượu bia: Uống nhiều rượu bia lâu ngày khiến tế bào gan bị viêm, xơ hóa, dẫn đến viêm gan cấp tính.
Do bệnh tự miễn: Hệ miễn dịch tấn công nhầm tế bào gan, gây viêm gan tự miễn – thường gặp ở phụ nữ trung niên.
Do vi khuẩn, ký sinh trùng: Ký sinh trùng sốt rét, sán lá gan, sán chó, xoắn khuẩn… có thể xâm nhập vào cơ thể qua thực phẩm sống, gây tổn thương gan.
Do thuốc không theo chỉ định:Tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau và kháng sinh, có thể làm suy gan cấp, hoại tử tế bào gan.
Đối tượng có nguy cơ cao mắc viêm gan cấp
- Người dùng chung kim tiêm, tiêm chích ma túy.
- Người quan hệ tình dục không an toàn.
- Nhân viên y tế hoặc người tiếp xúc với máu thường xuyên.
- Người uống rượu bia lâu năm.
- Người du lịch đến vùng có dịch viêm gan A, B.
- Người truyền máu, dùng sản phẩm máu không an toàn.
- Người sử dụng thuốc tiêm tĩnh mạch không đúng cách.
Cách chẩn đoán viêm gan cấp
Bác sĩ sẽ kết hợp nhiều phương pháp để xác định chính xác tình trạng bệnh:
- Thăm khám lâm sàng: Kiểm tra vàng da, vàng mắt, phù, cổ trướng.
- Xét nghiệm máu: Đánh giá men gan (ALT, AST) và tìm virus viêm gan.
- Siêu âm gan: Quan sát cấu trúc gan, phát hiện bất thường.
- Sinh thiết gan: Lấy mẫu mô gan để kiểm tra mức độ tổn thương (áp dụng trong trường hợp cần thiết).
Cách điều trị viêm gan cấp
Phác đồ điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, bao gồm:
- Nghỉ ngơi, uống đủ nước, ăn uống lành mạnh để hỗ trợ gan hồi phục.
- Ngưng rượu bia và thuốc gây hại cho gan.
- Dùng thuốc kháng virus: Với viêm gan B, C.
- Điều trị hỗ trợ: Bổ sung vitamin, chất chống oxy hóa, và thuốc bảo vệ tế bào gan.
- Điều trị viêm gan tự miễn: Sử dụng corticosteroid (như prednisone) hoặc thuốc ức chế miễn dịch (azathioprine, tacrolimus,…).
- Ghép gan: Chỉ định trong trường hợp suy gan cấp nặng hoặc gan tổn thương không hồi phục.
Phòng ngừa viêm gan cấp
Để bảo vệ lá gan khỏe mạnh, bạn nên:
- Tiêm vắc-xin viêm gan A và B.
- Hạn chế rượu bia và thuốc lá.
- Ăn chín, uống sôi, rửa tay trước khi ăn.
- Bổ sung protein, vitamin, rau xanh, trái cây tươi.
- Ngủ đủ giấc, tránh stress, và tập thể dục thường xuyên.
- Khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
Viêm gan cấp là bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể điều trị và phục hồi nếu được phát hiện sớm. Hãy chú ý đến những triệu chứng bất thường như vàng da, mệt mỏi, buồn nôn và đi khám ngay khi nghi ngờ.
Chủ động phòng ngừa, tiêm vắc-xin và duy trì lối sống lành mạnh chính là cách tốt nhất để bảo vệ gan – cơ quan quan trọng hàng đầu của cơ thể.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
