Tổng quan
Khác với tiểu đường tuýp một, trong tiểu đường tuýp hai cơ thể vẫn có thể sản xuất insulin nhưng hormone này không hoạt động hiệu quả do tình trạng kháng insulin. Theo thời gian, chức năng của tế bào beta tại tuyến tụy cũng suy giảm, dẫn đến lượng insulin tiết ra không đủ để duy trì đường huyết ổn định. Đây là dạng tiểu đường phổ biến nhất, chiếm phần lớn các trường hợp được chẩn đoán.
Triệu chứng thường gặp
Bệnh tiểu đường tuýp hai thường tiến triển âm thầm, giai đoạn đầu có thể không gây ra biểu hiện rõ ràng. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đi khám định kỳ hoặc khi đã xuất hiện biến chứng.
Khi đường huyết tăng cao, người bệnh có thể nhận thấy một số dấu hiệu như cảm giác khát nước liên tục, đi tiểu nhiều lần trong ngày, thường xuyên cảm thấy đói, sụt cân dù ăn uống bình thường, thị lực mờ, mệt mỏi hoặc có cảm giác tê bì, châm chích ở bàn tay, bàn chân. Ngoài ra, các vết thương ngoài da có xu hướng lâu lành, dễ bị nhiễm trùng và một số vùng da, đặc biệt ở cổ và nách, có thể trở nên sẫm màu hơn bình thường.
Nguyên nhân gây bệnh
Có hai cơ chế chính góp phần hình thành bệnh tiểu đường tuýp hai. Thứ nhất, các tế bào của cơ, mỡ và gan trở nên kém nhạy cảm với insulin, khiến việc đưa glucose từ máu vào tế bào gặp khó khăn. Thứ hai, tuyến tụy không còn đủ khả năng sản xuất lượng insulin cần thiết để duy trì đường huyết ổn định. Khi hai yếu tố này kết hợp, lượng đường trong máu tăng cao và kéo dài, gây nên tình trạng bệnh lý.
Nhóm đối tượng có nguy cơ cao
Nguy cơ mắc tiểu đường tuýp hai cao hơn ở những người có người thân ruột thịt từng mắc bệnh, những người ít vận động, ăn uống không hợp lý hoặc có thói quen tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu đường và chất béo bão hòa. Thừa cân, béo phì, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và tiền sử đái tháo đường thai kỳ cũng là các yếu tố nguy cơ. Một số người còn xuất hiện dấu hiệu bệnh gai đen, với vùng da sẫm màu ở cổ hoặc nách, có thể liên quan đến tình trạng kháng insulin.
Chẩn đoán bệnh
Để chẩn đoán tiểu đường tuýp hai, bác sĩ sẽ dựa vào kết quả xét nghiệm đường huyết, có thể là xét nghiệm lúc đói, xét nghiệm bất kỳ kèm triệu chứng điển hình, nghiệm pháp dung nạp glucose hoặc xét nghiệm chỉ số HbA1c. Kết quả cho thấy mức đường huyết cao vượt ngưỡng bình thường sẽ là cơ sở để xác định tình trạng bệnh.
Phòng ngừa
Tiểu đường tuýp hai hoàn toàn có thể phòng tránh bằng những thay đổi tích cực trong lối sống. Việc duy trì cân nặng hợp lý, tăng cường vận động thể chất mỗi ngày, hạn chế tiêu thụ đường tinh luyện, đồ uống có đường, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Ngược lại, nên ưu tiên các thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, trái cây ít ngọt, các loại hạt nguyên chất, thịt nạc và cá. Bên cạnh đó, việc kiểm soát huyết áp, mỡ máu và thăm khám sức khỏe định kỳ cũng đóng vai trò quan trọng.
Điều trị
Điều trị tiểu đường tuýp hai tập trung vào hai yếu tố chính: thay đổi lối sống và sử dụng thuốc khi cần thiết. Người bệnh nên duy trì chế độ ăn uống cân đối, tránh thừa năng lượng, kiểm soát cân nặng và duy trì thói quen tập luyện như đi bộ, đạp xe, bơi hoặc yoga. Bác sĩ có thể kê đơn thuốc giúp kiểm soát đường huyết, tùy thuộc vào tình trạng từng người. Việc theo dõi đường huyết thường xuyên là cần thiết để đánh giá hiệu quả điều trị và điều chỉnh kế hoạch chăm sóc phù hợp.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
