Tổng quan về bệnh não gan
Não gan (hôn mê gan) là tình trạng rối loạn chức năng não do gan bị suy yếu, không thể loại bỏ độc tố (chủ yếu là amoniac) ra khỏi máu. Khi các chất độc tích tụ, chúng sẽ ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương và gây ra nhiều rối loạn từ mức độ nhẹ như rối loạn giấc ngủ, giảm trí nhớ, đến nặng như hôn mê.
Não gan thường gặp ở bệnh nhân xơ gan, viêm gan B, viêm gan C mạn tính hoặc các trường hợp tổn thương gan tiến triển.
Triệu chứng bệnh não gan
Triệu chứng của bệnh não gan thay đổi tùy theo mức độ nặng nhẹ. Một số dấu hiệu điển hình gồm:
- Thay đổi tâm lý, hành vi: dễ cáu gắt, lo âu, trầm cảm.
- Rối loạn giấc ngủ: mất ngủ hoặc ngủ ngày nhiều hơn ban đêm.
- Suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung.
- Rối loạn ngôn ngữ: nói chậm, nói líu lưỡi, khó hiểu.
- Run tay (asterixis): bàn tay run không kiểm soát.
- Hôn mê: ở giai đoạn cuối, người bệnh mất ý thức hoàn toàn.
Triệu chứng theo từng giai đoạn
- Giai đoạn 1 – báo trước: thay đổi tính cách, nói chậm, phát âm không rõ, run nhẹ.
- Giai đoạn 2 – tiền hôn mê: lú lẫn, mất phương hướng, nói líu lưỡi, hành vi bất thường, ảo giác.
- Giai đoạn 3 – ngủ gà: bệnh nhân lơ mơ, dễ nhầm lẫn, vẫn có thể đánh thức nhưng tri giác kém.
- Giai đoạn 4 – hôn mê sâu: mất ý thức, phản xạ giảm, nguy cơ tử vong cao.
Nguyên nhân gây bệnh não gan
Bệnh não gan chủ yếu do gan mất khả năng lọc bỏ độc tố. Các nguyên nhân thường gặp:
- Xơ gan – nguyên nhân hàng đầu.
- Viêm gan virus (B, C).
- Nhiễm trùng nặng, nhiễm trùng máu.
- Dùng thuốc độc cho gan.
- Uống nhiều rượu bia trong thời gian dài.
- Tăng amoniac trong máu do rối loạn chuyển hóa.
Đối tượng nguy cơ cao
Những nhóm người dễ mắc bệnh não gan gồm:
- Người mắc xơ gan, viêm gan B, C mạn tính.
- Người uống nhiều rượu bia.
- Người bị tiểu đường, béo phì (dẫn đến gan nhiễm mỡ).
- Người dùng thuốc lâu dài ảnh hưởng đến gan.
Chẩn đoán bệnh não gan
Để chẩn đoán, bác sĩ thường chỉ định:
- Khám lâm sàng: đánh giá hành vi, tâm lý, thần kinh.
- Xét nghiệm máu: kiểm tra chức năng gan, nồng độ amoniac, điện giải (Na, K).
- Chẩn đoán hình ảnh (CT, MRI): phát hiện tổn thương gan và não.
- Xét nghiệm chức năng gan: albumin, bilirubin, men gan (GOT, GPT, GGT).
Phòng ngừa bệnh não gan
Bạn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách:
- Hạn chế rượu bia.
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Tiêm phòng viêm gan B.
- Ăn uống lành mạnh, bổ sung rau xanh, vitamin, khoáng chất.
- Giữ vệ sinh cá nhân, môi trường sống để tránh nhiễm trùng.
- Tập thể dục đều đặn.
- Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bệnh lý về gan.
Điều trị bệnh não gan
Điều trị bệnh não gan tập trung vào việc giảm độc tố trong máu, cải thiện chức năng gan và kiểm soát triệu chứng thần kinh:
- Dùng thuốc: lactulose, rifaximin giúp giảm amoniac trong máu.
- Chế độ ăn uống: giảm đạm động vật, tăng đạm thực vật và sữa.
- Điều trị bệnh gan nền (xơ gan, viêm gan).
- Điều chỉnh lối sống: kiêng rượu bia, duy trì chế độ ăn uống – sinh hoạt khoa học.
- Ghép gan: áp dụng trong trường hợp nặng, không còn khả năng hồi phục.
Bệnh não gan là một biến chứng nguy hiểm của bệnh gan mạn tính, có thể dẫn đến tử vong nếu không điều trị kịp thời. Việc nhận biết sớm triệu chứng, tuân thủ điều trị và thay đổi lối sống đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát bệnh.
👉 Hãy thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kỳ và duy trì lối sống lành mạnh để bảo vệ gan – bộ lọc quan trọng của cơ thể.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
