Lồng ruột là gì?
Hiện tượng này thường xảy ra ở trẻ nhỏ từ 3–6 tháng tuổi, nhưng cũng có thể xuất hiện ở người lớn. Vị trí phổ biến nhất là chỗ nối giữa ruột non và ruột già.
Triệu chứng bệnh lồng ruột
Triệu chứng bệnh lồng ruột thường xuất hiện đột ngột và tiến triển qua nhiều giai đoạn:
Giai đoạn đầu
- Trẻ quấy khóc, co gối lên ngực do đau bụng từng cơn.
- Bỏ bú, nôn ói nhiều lần, xanh xao, vã mồ hôi.
Giai đoạn tắc nghẽn nặng hơn
- Đi ngoài phân nhầy lẫn máu.
- Có thể sờ thấy khối u ở vùng bụng.
- Trẻ mệt lả, sốt, tiêu chảy, mất nước.
Giai đoạn muộn (ruột hoại tử)
- Nôn liên tục, bụng chướng, da lạnh, nhợt nhạt.
- Mạch nhanh, thở nông, nguy cơ sốc.
Ở người lớn, bệnh hiếm gặp hơn và dễ bị nhầm với các bệnh lý tiêu hóa khác. Biểu hiện thường gặp là đau bụng từng cơn, buồn nôn, nôn, rối loạn tiêu hóa.
Nguyên nhân gây lồng ruột
Nguyên nhân gây lồng ruột khác nhau giữa trẻ em và người lớn:
Ở trẻ nhỏ
- Phần lớn không có nguyên nhân rõ ràng.
- Có thể liên quan đến:
- Nhiễm virus (viêm đường hô hấp, viêm tai giữa, viêm ruột,...).
- Phì đại mô bạch huyết trong ruột sau nhiễm trùng, tạo “điểm nút” gây lồng.
- Nhiễm khuẩn đường ruột (Salmonella, E. coli, Shigella,...).
Ở người lớn
- Thường do bệnh lý tiềm ẩn như:
- Polyp, khối u, túi thừa, khối máu tụ.
- Bệnh Crohn gây viêm và sẹo xơ trong ruột.
- Biến chứng sau phẫu thuật tiêu hóa.
Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh lồng ruột cao
- Trẻ từ 3–6 tháng tuổi (đặc biệt là bé trai bụ bẫm).
- Trẻ đã từng bị lồng ruột trước đây.
- Người bị suy giảm miễn dịch hoặc có cấu tạo ruột bất thường bẩm sinh.
- Có tiền sử gia đình từng mắc bệnh lồng ruột.
- Bệnh thường gặp hơn vào mùa thu – đông.
Cách chẩn đoán bệnh lồng ruột
Bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng lâm sàng kết hợp các xét nghiệm cận lâm sàng để xác định bệnh:
- Siêu âm ổ bụng: phương pháp phổ biến nhất, giúp xác định khối lồng và đánh giá khả năng tháo lồng.
- X-quang bụng: hỗ trợ loại trừ biến chứng thủng ruột.
- X-quang đại tràng có thuốc cản quang: giúp chẩn đoán trong trường hợp không có siêu âm.
- Khám lâm sàng: sờ bụng phát hiện khối lồng hoặc dấu hiệu đau bụng từng cơn.
Điều trị bệnh lồng ruột
Lồng ruột là trường hợp cấp cứu y khoa, cần xử trí sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.
Phương pháp điều trị phổ biến:
- Bơm hơi tháo lồng:
- Phương pháp ít xâm lấn, hiệu quả cao (tỷ lệ thành công 75–95%).
- Giúp giảm nguy cơ thủng ruột.
- Sau khi tháo lồng, trẻ cần được theo dõi tại bệnh viện.
- Phẫu thuật tháo lồng:
- Áp dụng khi bơm hơi thất bại hoặc ruột bị hoại tử.
- Bác sĩ sẽ tháo lồng, làm sạch ổ bụng và loại bỏ phần ruột hư hại.
Ở người lớn, phẫu thuật là phương pháp điều trị chủ yếu vì nguyên nhân thường là do khối u, polyp hoặc tổn thương cơ học khác trong ruột.
Phòng ngừa bệnh lồng ruột
Hiện chưa có biện pháp phòng ngừa đặc hiệu, tuy nhiên cha mẹ có thể giảm nguy cơ bằng cách:
- Theo dõi dấu hiệu bất thường ở trẻ như đau bụng, nôn, bỏ bú.
- Khám sớm khi nghi ngờ lồng ruột để điều trị kịp thời.
- Dinh dưỡng đầy đủ, giúp tăng sức đề kháng cho trẻ.
- Tái khám định kỳ sau điều trị để theo dõi khả năng tái phát.
- Không tự ý dùng thuốc hoặc bỏ thuốc được bác sĩ kê đơn.
Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi cấp cứu ngay nếu thấy các dấu hiệu sau:
- Trẻ khóc thét từng cơn, nôn ói liên tục, bụng chướng.
- Đi ngoài phân máu hoặc phân nhầy hồng.
- Da tái, mệt mỏi, lờ đờ.
Lồng ruột là bệnh lý tiêu hóa nguy hiểm, có thể gây thủng ruột, nhiễm trùng huyết, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện sớm. Tuy nhiên, nếu được chẩn đoán và điều trị trong 24 giờ đầu, hầu hết trẻ đều hồi phục hoàn toàn mà không để lại di chứng.
👉 Cha mẹ nên quan sát kỹ các dấu hiệu bất thường của trẻ và đưa trẻ đi khám sớm để bảo vệ sức khỏe tiêu hóa và tính mạng cho con.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
