Tổng quan về bệnh tiểu đường ở trẻ em
Ở trẻ nhỏ, đái tháo đường type 1 là dạng phổ biến nhất, chiếm khoảng 2/3 các trường hợp mới được chẩn đoán. Bệnh thường gặp ở độ tuổi từ 4–6 tuổi hoặc 10–14 tuổi.
🔹 Tiểu đường type 1 còn gọi là tiểu đường phụ thuộc insulin, do tuyến tụy mất khả năng sản xuất insulin.
🔹 Tiểu đường type 2 ít gặp ở trẻ em, nhưng có xu hướng tăng ở nhóm trẻ béo phì, ít vận động.
Triệu chứng bệnh tiểu đường ở trẻ em
Việc phát hiện sớm các dấu hiệu tiểu đường ở trẻ giúp can thiệp kịp thời và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Dưới đây là những triệu chứng thường gặp nhất:
Giai đoạn sớm:
- Tiểu nhiều, khát nước liên tục: Do lượng đường trong máu cao khiến cơ thể phải thải ra qua nước tiểu.
- Ăn nhiều nhưng sụt cân: Glucose không được sử dụng hiệu quả, cơ thể phải dùng năng lượng từ mỡ và cơ.
- Mệt mỏi, uể oải: Thiếu năng lượng khiến trẻ chậm chạp, giảm khả năng vui chơi và học tập.
- Khô da, ngứa, vết thương lâu lành.
Giai đoạn nặng hơn:
- Buồn nôn, nôn mửa, thở nhanh, hơi thở có mùi trái cây chua: Dấu hiệu nhiễm toan ceton – biến chứng nguy hiểm cần cấp cứu ngay.
- Có thể hôn mê nếu không điều trị kịp thời.
Nguyên nhân gây tiểu đường ở trẻ em
Tiểu đường type 1
Nguyên nhân chính xác chưa được xác định, nhưng kết hợp giữa di truyền và yếu tố môi trường được xem là nguyên nhân chủ yếu.
Một số yếu tố nguy cơ:
- Nhiễm virus làm tổn thương tế bào beta của tụy.
- Rối loạn miễn dịch khiến cơ thể tự tấn công tế bào sản xuất insulin.
- Yếu tố di truyền: trẻ có người thân mắc tiểu đường có nguy cơ cao hơn.
Tiểu đường type 2
Thường liên quan đến béo phì, ít vận động và chế độ ăn không lành mạnh.
Ở trẻ mắc type 2, tuyến tụy vẫn tạo insulin nhưng các tế bào kháng lại tác dụng của insulin, khiến đường huyết tăng cao.
Cách chẩn đoán bệnh tiểu đường ở trẻ em
Bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm kiểm tra đường huyết, bao gồm:
- Đường huyết lúc đói: > 7 mmol/l.
- Đường huyết sau ăn 2 giờ: > 11 mmol/l.
- HbA1c: phản ánh mức đường huyết trung bình trong 2–3 tháng gần nhất.
Ngoài ra, xét nghiệm nước tiểu hoặc test dung nạp glucose cũng giúp khẳng định chẩn đoán.
Phòng ngừa bệnh tiểu đường ở trẻ em
Mặc dù không thể ngăn ngừa hoàn toàn tiểu đường type 1, nhưng cha mẹ vẫn có thể giúp trẻ giảm nguy cơ mắc và kiểm soát tốt bệnh bằng những biện pháp sau:
Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh
- Tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, thịt nạc.
- Hạn chế đồ ngọt, nước ngọt có gas, thức ăn nhanh.
Khuyến khích vận động thể chất
- Cho trẻ tham gia các môn thể thao nhẹ như bơi lội, đạp xe, đá bóng…
- Giảm thời gian sử dụng điện thoại, máy tính, tivi.
Theo dõi sức khỏe định kỳ
- Kiểm tra đường huyết định kỳ nếu trẻ có yếu tố nguy cơ.
- Đưa trẻ đến bác sĩ ngay khi có dấu hiệu bất thường (mệt mỏi, tiểu nhiều, khát nước...).
Bệnh tiểu đường ở trẻ em là một thách thức lớn về sức khỏe, cần được phát hiện và kiểm soát sớm để ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.
Việc nhận biết dấu hiệu, duy trì lối sống lành mạnh và tái khám định kỳ là chìa khóa giúp trẻ sống khỏe mạnh và phát triển bình thường.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
