1. Khô mắt là gì?
Khô mắt là hiện tượng nước mắt không đủ để bôi trơn và giữ ẩm cho bề mặt nhãn cầu. Tình trạng này xảy ra khi mắt không tiết đủ nước mắt hoặc nước mắt có chất lượng kém, dẫn đến mất cân bằng độ ẩm, gây viêm và tổn thương bề mặt mắt.
2. Triệu chứng khô mắt thường gặp
Một số dấu hiệu nhận biết bệnh khô mắt bao gồm:
- Đỏ mắt: Do tế bào trên bề mặt mắt bị tổn thương, các mạch máu kết mạc nổi rõ.
- Nhạy cảm với ánh sáng: Cảm giác khó chịu, thường phải nheo hoặc nhắm mắt khi tiếp xúc với ánh sáng.
- Chảy nước mắt: Mắt tiết nước nhiều để tự cân bằng độ ẩm.
- Cộm như có dị vật: Thường xuất hiện vào buổi sáng sớm.
- Ngứa, cay mắt: Do tuyến lệ và tuyến bờ mi bị khô.
- Nhìn mờ, thị lực giảm: Mắt phải điều tiết quá mức, gây mỏi và mờ nhòe.
3. Nguyên nhân gây khô mắt
Tình trạng khô mắt xuất phát từ nhiều nguyên nhân như:
3.1 Suy giảm tiết nước mắt
Tuyến lệ hoạt động kém theo tuổi tác, bệnh lý hoặc yếu tố môi trường như gió, khói bụi, ánh sáng mạnh.
3.2 Rối loạn màng phim nước mắt
Màng phim nước mắt gồm ba lớp: mỡ – nước – nhầy. Nếu một trong ba lớp mất cân bằng, mắt sẽ nhanh chóng bị khô.
3.3 Tăng bốc hơi nước mắt
Do môi trường hanh khô, điều hòa, hoặc sử dụng máy tính liên tục.
3.4 Do bệnh lý toàn thân
Một số bệnh như tiểu đường, viêm khớp dạng thấp, hội chứng Sjogren,… làm suy giảm chức năng tiết nước mắt.
3.5 Do thuốc
Một số loại thuốc như kháng histamin, chống trầm cảm, huyết áp,… có thể gây khô mắt.
4. Đối tượng dễ mắc bệnh khô mắt
- Người trên 65 tuổi: Do lão hóa tự nhiên.
- Phụ nữ: Thay đổi hormone sau sinh, mãn kinh, dùng thuốc tránh thai.
- Người dùng thuốc dài hạn: Nhất là các thuốc không kê toa về mắt.
- Người có bệnh lý toàn thân/mắt: Viêm mi, tổn thương tuyến giáp, đái tháo đường,...
- Người làm việc trong môi trường khô, ô nhiễm hoặc tiếp xúc nhiều với máy tính.
5. Phòng ngừa khô mắt hiệu quả
Để phòng tránh bệnh khô mắt, bạn nên:
- Chớp mắt thường xuyên, nhất là khi dùng máy tính.
- Massage mắt và giữ vệ sinh vùng mắt sạch sẽ.
- Đeo kính chống bụi, chống UV khi ra ngoài.
- Tránh gió quạt, máy lạnh thổi trực tiếp vào mắt.
- Tăng độ ẩm không khí bằng máy tạo ẩm trong môi trường khô.
- Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya.
- Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, Omega-3.
- Uống 1.5–2 lít nước mỗi ngày.
Mẹo cho dân văn phòng:
- Ngồi cách màn hình máy tính ít nhất 1 sải tay.
- Áp dụng quy tắc 20–20–20: Mỗi 20 phút, nhìn xa 2m trong 20 giây.
- Dùng kính chống ánh sáng xanh khi sử dụng thiết bị điện tử.
6. Điều trị khô mắt
Tùy theo mức độ, bác sĩ có thể chỉ định:
- Nước mắt nhân tạo: Dưỡng ẩm tức thì.
- Thuốc chống viêm: Giảm viêm, kích thích tuyến lệ.
- Kính áp tròng chuyên biệt: Giữ ẩm cho mắt.
- Phẫu thuật: Trong các trường hợp nặng.
Kết luận
Khô mắt là bệnh lý thường gặp nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và cải thiện nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng cách và thực hiện các biện pháp phòng ngừa hợp lý. Đừng chủ quan nếu bạn thường xuyên cảm thấy mắt mỏi, cộm, chảy nước hoặc nhìn mờ – đó có thể là dấu hiệu sớm của khô mắt.
Hãy khám mắt định kỳ, chăm sóc mắt đúng cách và xây dựng thói quen sống lành mạnh để bảo vệ thị lực mỗi ngày.
